HSL Tunnel Oude Maas - Mast van de Maand Februari 2021


We staan meestal niet stil bij wat er allemaal komt kijken om goede mobiele dekking te realiseren in een tunnel. Op het land lijkt het relatief simpel. Je bouwt een mast, hangt antennes op, sluit de boel aan en je hebt in de wijde omgeving dekking. Bij een korte tunnel is een gunstig geplaatste mast in de omgeving meestal al voldoende om dekking te realiseren. Maar als de tunnel honderden meters of zelfs enkele kilometers lang is heb je niks aan die strategie. Je zult in zo'n geval antennes in de tunnel moeten ophangen om overal een goed signaal te krijgen. Dit gebeurt al in de meeste tunnels in Nederland. Maar als er vervolgens ook nog eens treinen met 300km/u door de tunnel rijden is het ontwerpen van de installatie nog ingewikkelder dan bij een 'gewone' tunnel.

Voor mast van de maand Februari 2021 zijn we iets ten westen van Zwijndrecht. De hogesnelheidslijn (HSL) gaat hier met een tunnel onder de Oude Maas door. Het is één van de tunnels in het traject van Amsterdam, via Rotterdam en Breda, naar België. Dit spoortraject is in 2009 opgeleverd en sinds die tijd klagen reizigers over het ontbreken van mobiele dekking in de tunnels. Uiteindelijk moeten alle tunnels op dit traject dekking krijgen, maar dit is een groot project. ProRail, Infraspeed en de providers hebben tijdens een grote buitendienststelling in November alvast apparatuur geplaatst in de Oude Maas-tunnel.

Bij het aanleggen van een mobiel netwerk in een tunnel werken de drie providers samen. Eén provider wordt aangewezen als beheerder van de infrastructuur, de andere providers kunnen hier vervolgens op inprikken. In dit geval is KPN de beheerder van de gedeelde infrastructuur. Vodafone en T-Mobile kunnen een koppeling maken met dit netwerk, waardoor de gedeelde antennes het signaal voor alle providers zal uitzenden.

De enorm hoge snelheid van 300km/u maakt dit project uitdagender dan andere tunnels. De antennes en andere componenten moeten alleen al bestand zijn tegen de grote krachten en het verschil in luchtdruk wanneer er een trein langsrijdt. Een ander complex punt is het overschakelen tussen cellen. Wanneer je telefoon overschakelt van een zendmast naar de tunneldekking, of andersom, moet met het netwerk worden afgesproken dat het dataverkeer via de andere mast of antennes wordt uitgezonden. Bij een normale zendmast is dat niet zo'n probleem, maar bij een snelheid van 300km/u moeten binnen enkele seconden alle telefoons in de trein overschakelen van en naar de tunneldekking. Als dit niet goed wordt opgezet is de kans op wegvallende verbindingen erg groot. We gaan onder andere bekijken hoe de providers dit probleem oplossen.

Op de Antennekaart is te zien dat KPN zijn masticoon voor de tunneldekking bij de GSM-R mast ten noorden van de tunnel heeft staan. De nieuwe apparatuur voor de dekking in de tunnel staat dus waarschijnlijk bij deze GSM-R mast opgesteld. Bij de mast aangekomen bleek dit inderdaad zo te zijn, zoals je op de foto hieronder kunt zien.

De GSM-R zendmast ten noorden van de Oude Maas tunnel, met apparatuur voor de indoordekking.De GSM-R zendmast ten noorden van de Oude Maas tunnel, met apparatuur voor de indoordekking.

Bovenin de mast hangen sinds de bouw van de HSL sectorantennes voor de GSM-R dekking, hier is niks nieuws. GSM-R wordt hier niet alleen gebruikt voor de machinisttelefoon, maar ook voor communicatie met het ETCS systeem, waarmee de trein voor een bepaalde afstand en snelheid een rijtoestemming krijgt. Onderin de mast hangen ook nog kleine sectorantennes. Deze zijn wel nieuw. De functie van deze komen we zo op. Naast de mast zie je vier kasten, en vier setjes RRUs. Dit terwijl er maar drie providers actief zijn. De reden daarvoor komen we ook zo op. We lopen eerst langs de mast om per provider te kijken wat voor apparatuur wordt gebruikt.

De RRUs van T-MobileDe RRUs van T-Mobile

De eerste provider die ik tegenkom is T-Mobile. De RRUs die hier hangen zien we ook bij elke nieuw gebouwde mast. De linker is een Huawei RRU5502 voor 1800MHz + 2100MHz. De zender ondersteunt in principe een 4T4R configuratie voor beide banden, maar aan de labels op de kabels is te zien dat ze hier 2T2R 1800MHz naast 2T2R 2100MHz gebruiken, ieder dus met eigen poorten. De rechter RRU is een Huawei RRU5509t, die 700MHz, 800MHz en 900MHz ondersteunt. De sticker boven op de zender verraadt dat alleen 700MHz en 800MHz worden gebruikt. Deze zender kan 700MHz en 900MHz zenden op twee poorten, en 800MHz op de andere twee poorten. Het zou dus logisch zijn dat ze ook hier een 2T2R systeem gebruiken voor deze lage banden.

Ondanks dat alle lage banden ook aanwezig zijn bij deze mast kon ik alleen verbinden met 4G op 1800MHz (De grote en de kleine carrier) en 2100MHz. Er is geen 5G actief op 700MHz, en de 800MHz 4G carrier is ook niet actief. Dit komt mogelijk later nog.

De RRUs van KPNDe RRUs van KPN

KPN gebruikt hier exact hetzelfde type zender als T-Mobile. Het enige verschil aan de setup is dat de zenders andersom hangen. KPN zendt hier 4G op 800MHz, 1800MHz en 2100MHz. De aanwezigheid van 700MHz geeft aan dat ze deze band in de toekomst vast in gaan zetten voor 5G, maar op dit moment is deze ook nog niet actief.

De RRUs van VodafoneDe RRUs van Vodafone

De laatste provider is Vodafone. Ook hier zeggen de stickers dat het 700MHz/800MHz en 1800MHz/2100MHz RRUs zijn, maar dat is onjuist. De kleine is een ERS2217 voor 800MHz, de grote is een ERS2212 voor 1800MHz. 700MHz of 2100MHz zijn hier niet aanwezig. Vodafone zendt 4G op beide banden, en heeft ook een aantal 2G carriers actief in de 1800MHz band. Daarmee is Vodafone de enige provider die 2G aanbiedt in de tunnel. Op dit moment heeft Vodafone ook nog geen 5G actief in de tunnel.

Op de overzichtfoto is te zien dat hier vier kasten en vier setjes RRUs aanwezig zijn. De coax feeders uit de RRUs van alle providers lopen naar deze vierde kast, waar ze gecombineerd worden. Vanaf daar wordt het interessant. Het gecombineerde signaal van alle providers gaat als RF input naar een Huawei LampSite systeem. Dit is een systeem van Huawei voor dekking in grote gebouwen of tunnels. In een centrale ruimte worden zenders gekoppeld van een of meerdere providers, of worden er directe glasvezelverbindingen gemaakt met de basebands van de providers. Vanaf de LampSite controller lopen glasvezelverbindingen of reguliere netwerkverbindingen naar kleine zenders verspreid door het gebouw. Het systeem kan zich daarbij gedragen als een repeater systeem, waarbij hetzelfde signaal overal in het gebouw wordt uitgezonden. Het gebouw kan juist ook worden opgesplitst in kleinere cellen om de capaciteit beter te verspreiden.

Bij deze installatie is geen sprake van directe koppelingen met de basebands van providers, omdat elke provider gewoon eigen RRUs gebruikt. Ook wordt het signaal hier niet opgeknipt in kleinere cellen. Door de hoge snelheid van de trein wil je juist zo veel mogelijk handovers voorkomen. Daarom is het het beste om alle antennes in de tunnel hetzelfde signaal uit te laten zenden, waardoor telefoons niet over hoeven te schakelen.

Met dit LampSite systeem kunnen op meerdere plekken in de tunnels RRUs worden opgehangen waar het gecombineerde signaal van alle providers uitkomt, en die zich allemaal gedragen als dezelfde cell. Het enige probleem is dan nog het overschakelen van het netwerk buiten de tunnel naar het netwerk binnen de tunnel. Door de hoge snelheid van de trein kan zelfs dat al problemen opleveren.

Om dit probleem te verhelpen hebben de providers bij de noordelijke ingang van de tunnel sectorantennes laag in de mast opgehangen. Door deze antennes kunnen telefoons al op een paar honderd meter voor de tunnel verbinden met het tunnelnetwerk.

Sectorantennes laag in de mast voor verbeterde handoversSectorantennes laag in de mast voor verbeterde handovers

Hier hangen twee sectorantennes. In de groene cirkel, achter de mast, kun je een splitter zien hangen. Dat betekent dat beide antennes hetzelfde signaal uitzenden. Het zijn dus geen afzonderlijke sectoren zoals bij een 'normale' zendmast. Aan de sectorstrepen kun je zien dat deze antennes van KPN zijn, wat komt doordat KPN de tunnel installatie beheert. Toch zenden deze antennes het signaal van alle providers uit. De combiners achter de antenne (groene pijl) trekken het lage signaal (700MHz & 800MHz) en het hoge signaal (1800MHz & 2100MHz) uit elkaar zodat deze afzonderlijk de antenne in kunnen gaan.

De vraag is nu alleen hoe het signaal in deze antennes komt. De RRUs van de providers zijn direct aangesloten op het LampSite systeem zonder aftakkingen. Hoe komt dit gecombineerde radiosignaal in de antennes terecht? Met RRUs natuurlijk. Dat brengt ons bij het vierde setje RRUs.

hRRUs voor de lage sectorantenneshRRUs voor de lage sectorantennes

Hier zie je een setje van 4 hRRUs voor de lage sectorantennes. Links is 2100MHz, rechts daarvan 1800MHz, rechts daarvan 800MHz en rechts daarvan 700MHz. Helemaal rechts zie je een voeding voor de zenders. Omdat het allemaal losse zenders zijn voor alle frequentiebanden zitten verderop combiners waar het signaal uit deze zenders wordt gecombineerd voor de lage sectorantennes. Deze hRRUs zijn alleen voor de twee sectorantennes. In de tunnel hangen nog een aantal van deze setjes hRRUs voor de antennes in de tunnel.

De signaalflow is dus als volgt. Zender van de provider -> Combiner in de gedeelde kast -> LampSite RF input -> Glasvezelverbinding naar de hRRUs -> Antenne. Het is nu dus relatief simpel om een glasvezelverbinding en stroomkabel de tunnel in te trekken, een aantal hRRUs op te hangen en aan te sluiten op de antennes.

ProRail en KPN publiceerden recent ook een artikel over de nieuwe tunneldekking, met een foto van een kast in de tunnel bij een van de antenne opstelpunten.

Zenders voor een antenne opstelpunt in de tunnel. (Bron: ProRail / KPN)Zenders voor een antenne opstelpunt in de tunnel. (Bron: ProRail / KPN)

In deze kast in de tunnel zie je dus ook een aantal hRRUs hangen. Achter de linker deur hangen vrijwel zeker de andere twee zenders. Er zijn dus meerdere van deze opstelpunten in de tunnel.

Waar in tunnels meestal gebruik wordt gemaakt van lekkende coax feeders (coax kabels met gaten in de mantel waardoor het signaal naar buiten 'lekt') wordt in deze tunnel alleen gebruik gemaakt van een aantal vaste antenne opstelpunnten in de tunnelbuizen.

In een video van Machinist Stefan op YouTube is een rit door de tunnel te zien, met een aantal van de opstelpunten.

Een antenne opstelpunt in de tunnel. (Bron: ProRail)Een antenne opstelpunt in de tunnel. (Bron: ProRail)

Op deze foto van ProRail zie je zo'n opstelpunt. Hier is de kast met apparatuur nog niet geplaatst, maar er hangen wel al vier antennes. Dit is een speciaal type antenne van Amphenol. In de koker zit een Yagi antenne die van het volledige bereik tussen 690MHz en 2700MHz ondersteunt. Net als in een gewone sectorantenne worden hier ook twee antennes per richting gebruikt, om een vorm van Mimo te ondersteunen. In beide tunnelbuizen hangen op meerdere plekken dit soort antennes, allemaal met een eigen setje hRRUs. Zo voorzien de providers samen de hele tunnel van dekking, zonder dat elke provider eigen antennes hoeft te plaatsen.

De volgende keer als je door de door de HSL-tunnel onder de Oude Maas rijdt zul je dus gewoon verder kunnen bellen of internetten. Dit is voorlopig nog de enige tunnel waar dekking is, maar de andere HSL tunnels zullen op een vergelijkbare manier van dekking worden voorzien. Als het zover is zullen we ook daar gaan kijken en alle informatie delen.

Tot zover deze editie van mast van de maand. Heb je suggesties of vragen? Laat het hieronder in de reacties weten!

Reageer

T-Mobile Strategische Update Februari 2021


De laatste algemene netwerkupdate voor T-Mobile is inmiddels al bijna een jaar geleden. Daarom is het tijd voor weer een update over de strategie die T-Mobile nu hanteert. Persoonlijk vind ik het T-Mobile netwerk het interessantste qua strategie, omdat deze niet zo voorspelbaar is als KPN die maar 3 standaardlocaties uitrolt, en niet zo onvoorspelbaar is als Vodafone die regelmatig met nieuwe layouts komen.

In het afgelopen jaar zijn weer een aantal grote veranderingen geweest. Bijvoorbeeld het activeren van de tweede 1800MHz carrier, het activeren van de 800MHz band, het activeren van 5G in de 700MHz band, en de start van de uitrol van het 2600MHz FDD spectrum. In deze update zullen we de algehele strategie bekijken en we bezoeken een aantal zendmasten.

Al deze informatie is verzameld door veel masten te bezoeken en ontwikkelingen in de gaten te houden. Er kan dus nooit met 100% zekerheid worden gezegd dat alle informatie klopt, maar we zijn erg zorgvuldig in de informatie die we verzamelen en delen. Daardoor zijn we ervan overtuigd dat dit een betrouwbaar beeld geeft.

In dit artikel gaan we wat dieper in op de techniek. Begrijp je iets niet? Stel je vraag gerust in de reacties hieronder. Ik wil vooraf graag verhelderen dat met een antenne array een set van 2 poorten wordt gedoeld.

Voor nieuwe locaties worden grofweg drie verschillende layouts gebruikt. In de basis hebben al deze locaties een gecombineerde zender voor 700, 800 en 900MHz in een 2T4R configuratie en een gecombineerde zender voor 1800MHz en 2100MHz in een 4T4R configuratie. Het plaatsen van 2600MHz (TDD of FDD) bij nieuwe locaties gebeurt zelden. Wel hebben we voorbeelden gezien waar deze banden later worden toegevoegd.

Layout 2018

De eerste layout werd voor het jaar 2020 vrijwel overal geplaatst bij ombouw en nieuwbouw. Sinds begin 2020 lijkt layout 2018 alleen nog maar binnen steden geplaatst te worden, en wordt op minder drukke gebieden voor een andere layout gekozen. Doordat deze layout lange tijd is gebruikt als standaard zal dit ook het type zijn die je het meeste tegenkomt op straat. Het type antenne dat hiervoor wordt gebruikt is de Huawei ASI4518R36v06. Deze heeft 2 antenne arrays voor de lage banden (690-960MHz) en 4 antenne arrays voor de hoge banden (2x 1427-2690 en 2x 1695-2690). Soms wordt ook een kleinere versie van deze antenne gebruikt als de locatie minder ver moeft te dekken, maar de poorten en layout blijven dan gelijk.

De poortlayout van de Huawei ASI4518R36v06 (Bron: Huawei)De poortlayout van de Huawei ASI4518R36v06 (Bron: Huawei)

Aan het begin van het 5G uitrolproject is ook nog een variant van deze antenne uitgerold met een extra high-band array (dus 2 poorten extra). Het voordeel is dat je hier meer op kan aansluiten zonder combiners, maar het nadeel is dat deze antenne maar 2 poorten heeft voor 1400MHz, in plaats van de 4 poorten voor de 'standaard' variant. De poortlayout van deze antenne kun je hieronder zien. Deze kom je op straat bijna niet tegen. We gaan later in dit artikel nog verder in op 1400MHz.

De poortlayout van de Huawei AHP4518R5v06 (Bron: Huawei)De poortlayout van de Huawei AHP4518R5v06 (Bron: Huawei)

Bij dit type locatie wordt de antenne vrijwel altijd op een extra headframe gemonteerd. Dat is een frame met een extra draagbalk naast de antenne waar een extra antenne op gemonteerd kan worden. In de praktijk wordt dit gebruikt voor een actieve antenne voor 1800MHz. Hierover later meer.

Een locatie met layout 2018, met ruimte voor een extra antenne.Een locatie met layout 2018, met ruimte voor een extra antenne.

Op de foto hierboven zie je een voorbeeld van zo'n locatie. De middelste 4 poorten worden gebruikt voor 1800MHz en 2100MHz. Hier zijn losse zenders voor beide banden aanwezig in een 2T2R configuratie omdat deze hier al hingen. Bij nieuwbouw wordt een gecombineerde 4T4R zender gebruikt. De 4 buitenste poorten worden gebruikt voor 2600MHz TDD, wat overal in een 4T4R configuratie zit. Je ziet ook dat er naast de antenne ruimte is voor een actieve antenne, of extra antenne voor 3500MHz.

Als dit type antenne wordt geplaatst bij ombouw worden zo veel mogelijk zenders die al aanwezig waren hergebruikt. Daarom zie je dus regelmatig 2 losse 1800MHz en 2100MHz zenders hangen. Toch kan het voorkomen dat de mast zo druk is dat extra capaciteit nodig is op 1800MHz. Het ondersteunen van 4x4 Mimo op deze band kan dan helpen. In plaats van een nieuwe 4T4R 1800+2100MHz zender op te hangen wordt een oude 2T2R 1800MHz zender hergebruikt. Er hangen dan 2 1800MHz zenders per sector. Een van deze zenders wordt samen met 2100MHz gecombineerd, omdat de antennes anders te weinig poorten hebben.

Een andere manier om extra capaciteit op 1800MHz te geven is het plaatsen van een actieve antenne. Deze heeft een ingebouwde zender voor 1800MHz in een 8T8R configuratie. Deze ondersteunt bij 4G dus 4x4 Mimo, wat het maximum is voor 4G. Ook ondersteunt deze antenne waarschijnlijk een versimpelde variant van beamforming, maar het is onzeker of T-Mobile dat nu actief gebruikt. Als de 1800MHz band wordt ingezet voor 5G kan met deze antenne zelfs een 8x8 Mimo configuratie worden ingezet.

Het type actieve antenne wat T-Mobile het vaakste inzet is de AAU5972. Deze heeft ook nog eens passive aansluitingen voor 2600MHz TDD in een 8T8R configuratie. De grotere passieve antenne wordt alleen gebruikt voor de lage banden (2T4R) en 2100MHz (2T2R), met ruimte voor eventueel 1400MHz en 2600MHz FDD. Het is vooral opvallend dat T-Mobile op deze locaties 'maar' 2T2R inzet voor 2100MHz.

Een locatie met layout 2018, met een actieve antenne.Een locatie met layout 2018, met een actieve antenne.

Onder de actieve antenne is nog ruimte voor een 3500MHz antenne, die in de toekomst bijgeplaatst zal worden.

Layout 2020-1

Sinds het begin van het jaar 2020 heeft T-Mobile een nieuwe layout die vrij vaak wordt geplaatst bij ombouw en nieuwbouw, waar geen actieve antenne aanwezig is voor 1800MHz. Als een actieve antenne wel nodig is wordt gekozen voor Layout 2018, of Layout 2020-3.

Het type antenne dat wordt gebruikt is de Huawei A144521R0v06. Het bijzondere aan dit type antenne is dat het een alles-in-1 oplossing is waar zelfs tijdens de uitrol van de 3500MHz band geen extra antennes hoeven worden geplaatst. Daar kun je dus aan zien dat T-Mobile nu al rekening houdt met een snelle uitrol voor 3500MHz zodra deze band beschikbaar is.

Deze antenne heeft zoals gebruikelijk 2 arrays voor 690-960MHz. Daarnaast heeft deze antenne, net als de vorige layout, 4 arrays voor de hoge banden, waarvan 2x 1427-2690MHz en 2x 1695-2690MHz. Wat nieuw is zijn de 4 paarse poorten. Elke set van 2 paarse poorten ondersteunt 8T8R voor de 2300MHz tot 3800MHz band. Dit zijn clusterpoorten, waar in elke poort 4 of 5 reguliere coaxverbindingen zitten. Deze poorten gaat T-Mobile dus gebruiken om 8T8R 2600MHz TDD en 8T8R 3500MHz TDD uit te rollen.

De poortlayout van de Huawei A144521R0v06 (Bron: Huawei)De poortlayout van de Huawei A144521R0v06 (Bron: Huawei)

Net als bij Layout 2018- gebruikt T-Mobile na ombouw zo veel mogelijk de zenders die al aanwezig waren. Dat betekent dus 1 of 2 1800MHz zenders per sector en een 2100MHz zender per sector. Bij nieuwbouw wordt ook hier altijd gebruik gemaakt van een gecombineerde 4T4R zender voor 1800 en 2100MHz. Dat laat 4 poorten over voor 2600MHz in een 4T4R configuratie. Ook zijn hier 4 poorten die 1400MHz ondersteunen, die zeer waarschijnlijk met gebruik van een combiner wordt aangesloten.

Tot nu toe heb ik bij dit type antenne in de clusterpoorten alleen nog maar 4T4R 2600MHz TDD aangesloten gezien en geen 8T8R. De kans is groot dat hier binnenkort verandering in komt. Hierover lees je later meer.

Voorbeeld van een locatie met layout 2020-1.Voorbeeld van een locatie met layout 2020-1.

Van deze antenne wordt heel af en toe ook een variant uitgerold met een high-band array minder (dus 2 poorten minder). Wat hiervoor de exacte reden is kan ik niet verklaren. Waarschijnlijk wordt op deze locaties 2600MHz FDD overgeslagen.

Layout 2020-2

Sommige zendmasten hoeven minder ver te dekken dan anderen. Het kan voorkomen dat een locatie wel relatief druk is, maar niet ver hoeft te dekken. Dan wordt er soms gekozen voor kleinere antennes die minder gain (versterking) hebben. Ook kunnen kosten of gewicht hier een overweging zijn.

De layout 2020-2 wordt regelmatig gebruikt bij dit soort locaties, waar geen actieve 1800MHz antennes nodig zijn. In plaats van twee setjes clusterpoorten voor 2600MHz TDD of 3500MHz TDD heeft deze maar een enkel setje. Daarvoor in de plaats heeft deze antenne een extra high-band array (dus 2 poorten). De exacte poortlayout zie je hieronder.

De poortlayout van de Huawei A114521R1v06 (Bron: Huawei)De poortlayout van de Huawei A114521R1v06 (Bron: Huawei)

De blauwe poorten (B en F) ondersteunen 1427-2200MHz. De buitenste 4 gele poorten (C en E) ondersteunen 2490-2690MHz, en de middelste gele poorten (D) ondersteunen 1695-2690MHz. De clusterpoorten van deze antenne ondersteunen alleen 3300-3800MHz. Dat betekent dat 2600MHz TDD hier in ieder geval niet in een 8T8R configuratie kan worden aangesloten, en ze hier dus de oudere 4T4R zenders kunnen gebruiken (Als deze band hier uberhaupt wordt toegevoegd). Ik heb deze locatie alleen nog maar gezien met losse zenders voor 1800MHz en 2100MHz, waarbij 1800MHz in B zat aangesloten, en 2100MHz in D zat aangesloten. Het is dus vrij zeker dat bij dit soort locaties 2600MHz FDD of TDD komt, en niet allebei.

Layout 2020-3

Dit is de derde layout uit 2020 die je eigenlijk alleen op de extreem drukke plekken ziet. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de Huawei AAU5973e antenne. Dit is een actieve antenne met een ingebouwde zender voor 8T8R 1800MHz, net als bij layout 2018. Het verschil is dat deze antenne nog veel meer aansluitingen heeft, en dus zonder extra passieve antenne kan worden ingezet. KPN gebruikt dit type antenne ook op zijn zwaarste locaties.

Deze antenne heeft, net als alle anderen, 2 arrays voor low-band (690-960MHz), 4 arrays voor 1920-2690MHz, 2 arrays voor 1695-2690MHz en 2 arrays voor 1427-2690MHz.

Op de hoge banden kan dus 8x een 2T2R configuratie worden ingezet, of 4x een 4T4R configuratie, of 2x een 8T8R configuratie. Voor de 8T8R configuratie zijn ook calibratiepoorten aanwezig, zodat deze kan worden gebruikt voor TDD beamforming. De antenne heeft geen ondersteuning voor 3500MHz, hiervoor zal dus een extra antenne moeten worden geplaatst.

Voorbeeld van een sector met layout 2020-3.Voorbeeld van een sector met layout 2020-3.

In bovenstaande foto zie je in het rechter sector een 2020-3 layout hangen. T-Mobile gebruikt op deze locaties 8T8R 2600MHz TDD, 4T4R 2600MHz FDD en 2T2R 2100MHz. Het is vrij opvallend dat ze voor 2100MHz 'maar' 2T2R gebruiken, omdat ze bij andere layouts gecombineerde 4T4R zenders gebruiken. Hergebruiken van apparatuur is hier geen argument, omdat dit een nieuw aangeschafte Huawei 5909 RRU is. De toekomst moet dus uitwijzen waar de overige 2 poorten voor gebruikt gaan worden. De kans is natuurlijk erg groot dat dit voor 1400MHz is.

Tot zover grofweg de layouts die T-Mobile op dit moment plaatst. Zoals je in de laatste foto ziet wordt in uitzonderlijke gevallen per sector een verschillende layout gebruikt.

De toekomst

Zoals al eerder in dit artikel benoemd heeft T-Mobile al vrij lange tijd geen nieuwe 2600MHz locaties uitgerold. Niet alleen het plaatsen hiervan bij nieuwbouw heeft lange tijd stilgelegen, maar ook het uitrollen op bestaande locaties. T-Mobile gebruikt sinds het begin van de 2600MHz TDD uitrol vrijwel overal 4T4R zenders voor 2600MHz. Op een aantal plekken met actieve antennes, of waar deze voorzien waren maar nog niet waren geplaatst, worden oudere 8T8R zenders gebruikt. Er is een periode geweest waar zelfs 4T4R zenders werden opgehangen bij locaties met actieve antennes die 8T8R ondersteunen. Uit dit signaal trok ik zelf de conclusie dat ze waarschijnlijk voorraad aan het opmaken zijn, hoewel dit nooit bevestigd of ontkracht is.

Eerder in dit artikel benoemden we ook al dat bij sommige zendmasten, ongeacht welk type layout, soms 2 1800MHz zenders per sector worden geplaatst om een 4T4R configuratie te kunnen ondersteunen. Ook dit kan een signaal zijn dat ze bezig zijn met het opmaken van de voorraad.

Sinds het einde 2020 is hier verandering in gekomen. T-Mobile is begonnen met de uitrol van 2600MHz FDD in het Tele2 spectrum. Ze gebruiken hiervoor de Huawei 5301 RRU, die een 4T4R configuratie heeft. In de laatste weken wordt deze band op steeds meer plekken toegevoegd. Toch is het plaatsen van 2600MHz FDD zenders niet het enige wat T-Mobile verandert aan het netwerk. Ik laat hieronder een voorbeeld zien. Dit is een enkel voorbeeld, maar dezelfde verandering die we hier zien vindt plaats op alle masten waar 2600MHz FDD wordt toegevoegd.

Een zendmast met layout 2018, met 2 1800MHz zenders per sector.Een zendmast met layout 2018, met 2 1800MHz zenders per sector.

Zoals je ziet hangen er 2 oude 1800MHz zenders achter de antenne, en er hangt een 4T4R zender voor 2600MHz TDD. In de twee andere sectoren hangen actieve antennes voor 1800MHz, met een oud type 8T8R zender voor 2600MHz TDD. Dit is een foto uit December 2019, ik heb van die datum helaas geen foto van de actieve sectoren. De passieve antenne die hier wordt gebruikt is de variant van layout 2018 die bijna niet voorkomt, met maar 2 poorten voor 1400MHz.

Onlangs viel me op dat deze mast ook 2600MHz FDD heeft gekregen. Omdat ik oude foto's heb geeft dit me de kans om de verschillen te zien. Hieronder zie je een recentere foto.

Een zendmast met layout 2018, met nieuw geplaatste zenders en ruimte voor 1400MHz.Een zendmast met layout 2018, met nieuw geplaatste zenders en ruimte voor 1400MHz.

Tot mijn verbazing zijn hier alle zenders, behalve de 700/800/900MHz zender, vervangen. De 2 losse 1800MHz zenders en de 2100MHz zender zijn vervangen door een gecombineerde 4T4R RRU, zodat op beide frequentiebanden 4x4 Mimo kan worden ingezet voor extra capaciteit. Er is een nieuwe 2600MHz FDD RRU geplaatst, en de oude 4T4R 2600MHz TDD RRU is vervangen door een nieuwe 8T8R Huawei 5258 RRU. Dit laatste is erg bijzonder, omdat deze band hier nog steeds maar in een 4T4R configuratie wordt uitgezonden. De antenne is vol en heeft geen calibratiepoort voor 8T8R. De kans is dus erg klein dat in de huidige antenne de extra poorten worden gebruikt. Toch zien we deze vervanging nu op vrijwel alle locaties met 2600MHz TDD gebeuren. Er is dus een goede andere reden om deze zenders te vervangen, mogelijk betere compatibaliteit met 5G, maar dit is speculatie.

Bij de groene pijl zie je dat er 4 combiners zijn toegevoegd. 1800/2100MHz worden hier gecombineerd met het 2600MHz FDD signaal. Daarnaast zie je met de onderste paarse pijl dat de twee 1400MHz poorten zijn vrijgelaten. Ook zie je met de paarse circels dat de stroomkabel en glasvezelkabel voor de 1400MHz zender klaar hangt. Met de bovenste paarse pijl zie je dat zelfs de klem voor deze RRU al aanwezig is.

Dit is het afwijkende type antenne van layout 2018. De 'normale' variant heeft deze twee extra 1400MHz poorten niet. Daar zijn het juist de 2600MHz TDD poorten die ook 1400MHz ondersteunen, en dus zeer waarschijnlijk met een combiner gaan worden ingezet.

Slot

We hebben in dit artikel gekeken naar alle layouts die T-Mobile op dit moment plaatst bij nieuwbouw en ombouw. In vrijwel al deze ontwerpen wordt rekening gehouden met 4T4R 2600MHz FDD en 4T 1400MHz. In vergelijk, KPN gebruikt alleen 4T 1400MHz op zijn zwaarste locaties en Vodafone nog nergens. Ook is nu bij elke layout duidelijk rekening gehouden met een snelle uitrol van 3500MHz, iets wat bij Vodafone en KPN ook nog zelden tot niet gebeurt. Alle locaties met actieve antennes lijken nu 2600MHz te krijgen.

In de recente netwerktests zie je al dat KPN de voorsprong van T-Mobile flink aan het inlopen is, maar met het nieuwe spectrum en de nieuwere layouts zal T-Mobile zijn voorsprong op capaciteit voorlopig kunnen behouden.

Tot zover deze strategische update voor T-Mobile. Vond je dit interessant, of heb je vragen? Laat het hieronder in de reacties weten!

Reageer

De herindeling van de 2100MHz band is afgerond


In de frequentieveiling in 2020 hebben de Nederlandse providers allemaal een nieuwe vergunning gekregen voor de 2100MHz frequentieband. De oude vergunningen liepen af op 1 Januari 2021. De oude band was niet in 1 keer geveild, en door overnames en fusies tussen mobiele providers in het 3G-tijdperk is dit deel van het spectrum versnipperd geraakt. Voor 3G is dat geen groot probleem omdat daar wordt gewerkt met carriers van 5MHz. Met 4G en 5G wil je als provider wel een zo'n groot mogelijk aaneengesloten blok spectrum hebben.

De oude indeling van de 2100MHz band is als volgt.

Vodafone
(14.9 MHz)
KPN
(14.8 MHz)
T-Mobile
(10 MHz)
KPN
(5 MHz)
Vodafone
(5 MHz)
T-Mobile
(10.3 MHz)

Na de veiling hebben alle providers een 20MHz blok kunnen krijgen, waardoor de indeling van de band er nu als volgt uitziet.

Vodafone
(20 MHz)
T-Mobile
(20 MHz)
KPN
(20 MHz)

Doordat de indeling is veranderd moeten de providers het netwerk op een bepaald moment de nieuwe frequenties laten gebruiken. Als hier geen afspraken over waren gemaakt hadden de providers op 31 December in de avond de hele band moeten uitzetten, om hem de volgende dag weer aan te zetten op de nieuwe frequenties. Deze strategie kost een aardig stuk capaciteit, en iedereen is erbij gebaat om dit soepeler te laten verlopen.

Om deze reden hebben de providers een transitieovereenkomst opgesteld. In deze overeenkomst staat dat de providers in de maand Januari onder een aantal voorwaarden tijdelijk gebruik mogen maken van spectrum van een andere provider. De herindeling wordt in 4 stappen gedaan, waarbij elke provider in elke stap een blokje van 5MHz vrijmaakt.

Het verloop van de herindeling

In voorbereiding op de herindeling heeft T-Mobile op 10 December 2020 al een van zijn 3G carriers uitgezet, namelijk 2160-2165MHz. Dit maakt alvast een stukje van de toekomstige KPN vergunning vrij. Vodafone heeft zijn bovenste blokje van 2155-2160MHz ook niet in gebruik, waardoor hier al een deel van de eindsituatie is bereikt voor KPN.

Vodafone 4G
(14.9 MHz)
KPN 4G
(14.8 MHz)
T-Mobile 4G
(10 MHz)
KPN 3G
(5 MHz)
Ongebruikt
(10 MHz)
T-Mobile 3G
(5.3 MHz)

De tweede stap van de herindeling vond plaats op 10 Januari. In de avond zette T-Mobile in het hele land zijn 4G carrier uit op 2140-2150MHz. Hierdoor bleef alleen een enkele 3G carrier over in het 2100MHz spectrum van T-Mobile.

Vodafone 4G
(14.9 MHz)
KPN 4G
(14.8 MHz)
Ongebruikt
(10 MHz)
KPN 3G
(5 MHz)
Ongebruikt
(10 MHz)
T-Mobile 3G
(5.3 MHz)

Tot nu toe hebben we alleen nog maar uitschakelingen gezien. Dat veranderde op 12 Januari. In de ochtend verplaatste KPN landelijk zijn 4G carrier naar de nieuwe vergunning, waarbij hij werd verkleind van 15MHz naar 10MHz omdat T-Mobile 3G nog in de weg zit. Ook verhoogde KPN zijn 3G carrier met 0.2MHz, om alvast aan de nieuwe indeling te voldoen.

Ook begon T-Mobile op 12 Januari om gefaseerd in het hele land zijn 3G carrier te verplaatsen van de oude vergunning naar bovenin de nieuwe vergunning. Na de afronding hiervan ziet het spectrum er als volgt uit.

Vodafone 4G
(14.9 MHz)
Ongebruikt
(20.1 MHz)
T-Mobile 3G
(5 MHz)
KPN 3G
(5 MHz)
KPN 4G
(10 MHz)
Ongebruikt
(5 MHz)

In deze stap is er veel veranderd. Alle providers zitten nu binnen hun nieuwe vergunning. Het wachten is op de laatste stap waar de providers hun volledige vergunning weer in gebruik gaan nemen.

Het wachten duurde niet heel lang. Op 20 Januari begon T-Mobile met het heractiveren van zijn 4G carrier. Door de nieuwe indeling zet T-Mobile nu voor het eerst een 15MHz carrier in. Dat betekent dus dat ze definitief afscheid nemen van een van de twee 3G carriers in deze band.

Vodafone 4G
(14.9 MHz)
Ongebruikt
(5.1 MHz)
T-Mobile 4G
(15 MHz)
T-Mobile 3G
(5 MHz)
KPN 3G
(5 MHz)
KPN 4G
(10 MHz)
Ongebruikt
(5 MHz)

T-Mobile is met deze stap helemaal klaar met de herindeling. Later in de week namen ook KPN en Vodafone de laatste stap. KPN heeft zijn carrier weer vergroot naar 15MHz om de hele vergunning te vullen. Vodafone verplaatst zijn carrier 2.5MHz omhoog maar blijft bij een 15MHz carrier, waardoor ze nu 5MHz van de nieuwe vergunning ongebruikt laten. Tot op vandaag is dat zo en er is geen enkele aanwijzing waarom Vodafone niet groeit naar 20MHz.

Ongebruikt
(2.5 MHz)
Vodafone 4G
(15 MHz)
Ongebruikt
(2.5 MHz)
T-Mobile 4G
(15 MHz)
T-Mobile 3G
(5 MHz)
KPN 3G
(5 MHz)
KPN 4G
(15 MHz)

Een mogelijke reden dat Vodafone niet meteen de volle vergunning inzet kan zijn dat de capaciteitswinst niet in verhouding staat tot extra stroomkosten of licentiekosten om de band te kunnen vergroten. Dit is echter speculatie en er is geen officiele informatie over. We zullen de toekomst moeten afwachten om te zien wat er gebeurt met de indeling van deze vergunning.

Heb je vragen over het proces van de herindeling? Vraag gerust in de reacties onder dit artikel.

Reageer

Zwarte Cross Festivalterrein - Mast van de Maand Januari 2021


De Nederlandse mobiele netwerken hebben gemiddeld genomen veel meer capaciteit dan je in het buitenland zult vinden. Practisch overal in Nederland kun je snelheden boven de 100Mbps halen. Toch zijn er soms situaties waar zo veel mensen bij elkaar komen dat onze mobiele netwerken het niet meer aankunnen. Als dit regelmatig gebeurt op een bepaalde plek kunnen hier extra masten voor worden geplaatst, maar soms duren deze grote bijeenkomsten maar een aantal dagen. Een voorbeeld hiervan zijn festivals.

Je hebt langs de rand van een groot festivalterrein vast al eens één of meerdere tijdelijke zendmasten zien staan. Deze worden steeds belangrijker door de grote hoeveelheid data die gebruikt wordt. De meeste providers kiezen ervoor om tijdelijk een extra mast te plaatsten om de data af te kunnen handelen. Hiervoor wordt één of meerdere vrachtwagens aan apparatuur geplaatst met een agreggaat voor de stroomvoorziening. Op een andere zendmast in de buurt waar glasvezel aanwezig is wordt een tijdelijke straalverbinding opgehangen om de verbinding voor de tijdelijke mast te regelen. Dit kan een complexe en dure klus zijn om voor een paar dagen durend festival te regelen.

Toch zijn er uitzonderingen waarbij het goedkoper of handiger is om het vaste netwerk bij zo'n festivalterrein flink uit te breiden. T-Mobile heeft in 2020 bij een aantal festivalterreinen flinke verzwaringen uitgevoerd om geen tijdelijke masten te hoeven plaatsen. Een aantal voorbeelden zijn het Pinkpopterrein in Landgraaf, Bospop bij Weert, het festivalterrein bij Walibi waar o.a. Lowlands gehouden wordt, het Havenpark in Amsterdam en het terrein van de Zwarte Cross bij Lichtenvoorde. Deze laatste is in Januari de mast van de maand.

Het festivalterrein van de Zwarte Cross met in het midden een zendmastHet festivalterrein van de Zwarte Cross met in het midden een zendmast

Zoals je in de foto hierboven kunt zien staat er een zendmast midden op het festivalterrein waar jaarlijks de Zwarte Cross wordt gehouden. Eigenlijk alle grasvelden rond de groene stip worden gebruikt voor het festival. Op de Antennekaart was te zien dat T-Mobile een nieuwe installatie in deze mast heeft gehangen. Door de grote hoeveelheid sectoren en de grote drukte bij dit festivalterrein was ik benieuwd hoe deze installatie eruit ziet. Daarom ben ik in December al afgereisd naar Lichtenvoorde om de situatie te bekijken.

Op locatie aangekomen trof ik deze zendmast aan.

De zendmast bij het Zwarte Cross festivalterreinDe zendmast bij het Zwarte Cross festivalterrein

Van onder naar boven hangt hier Tele2, T-Mobile en KPN. Bovenop de mast staat nog een antenne voor het LoRa netwerk van KPN. Het valt meteen op dat T-Mobile in deze mast maar liefst 3 multi-beam antennes heeft hangen. Dit lijkt op het eerste oog op hetzelfde model als bij de mast van de maand van December, het Circuit in Zandvoort. In zo'n multi-beam antenne zitten zes sectoren van 15 graden breed. In totaal kan deze dus een gebied van 90 graden bedekken. Een reguliere zendmast heeft 3 sectoren van 120 graden. Door met kleine sectoren te werken kan de capaciteit goed worden verdeeld over het hele festivalterrein.

Een vraag die vorige maand veel binnenkwam was 'Hoe ziet deze mast er op de grond uit?'. Bij de mast in Zandvoort kon ik helaas de apparatuur op de grond niet zien, maar dat is hier anders. Gewapend met verrekijker en camera klom ik door de bosjes om de situatie van dichtbij te bekijken. Daar trof ik het volgende:

De helft van de zenders voor de T-Mobile multi-beam antennesDe helft van de zenders voor de T-Mobile multi-beam antennes

Wie denkt dat dit al veel apparatuur is heeft de andere kant nog niet gezien. Daar komen we zo. Eerst een korte beschrijving van wat je hier ziet. Links staan 3 kasten met de basebandapparatuur erin. Rechts daarvan hangen een aantal zenders. Elke horizontale rij is op een eigen kast aangesloten. De bovenste 6 zijn dus op de linker kast aangesloten, de middelste 4 op de middelste kast, en de onderste 6 op de rechter kast. Elke rij zenders heeft 3 Huawei RRU5909 zenders voor 1800MHz (2T2R) en 3 Huawei RRU5909 zenders voor 2100MHz (2T2R). Het signaal uit deze zenders wordt gecombineerd met combiners, die rechts op de foto te zien zijn. Ook zie je dat de combiners 3 poorten hebben, maar er maar 2 in gebruik zijn. Dat kan een hint zijn dat er in de toekomst misschien nog 2600MHz FDD (b7) wordt toegevoegd.

Elke kast heeft dus 6 zenders en is daarmee goed voor 3 sectoren. Dat is vergelijkbaar met een 'normale' zendmast. De basebands die T-Mobile gebruikt hebben genoeg capaciteit om meer dan 3 sectoren aan te sturen, maar nu kan de configuratie van elke kast gelijk worden gehouden aan een normale zendmast. Dat vermindert de kans op fouten. In feite is deze installatie 6 normale zendmasten in 1 qua apparatuur en layout.

De middelste rij heeft geen zes zenders maar vier. Dit is daarom goed voor maar twee sectoren. Ook deze kast zendt gewoon drie sectoren, er hangt namelijk nog een vierde antenne in de mast voor het bosgebied. Die is op deze kast aangesloten.

Aan de andere kant een vergelijkbare opstelling.

De tweede helft van de zenders voor de T-Mobile multi-beam antennesDe tweede helft van de zenders voor de T-Mobile multi-beam antennes

Deze kant is vergelijkbaar met de andere kant. 3 kasten met 3 sectoren per stuk. Aan deze kant hangt dus apparatuur voor 9 sectoren en aan de voorkant voor 8 sectoren, wat in totaal 17 is. In de mast hangen 3 multi-beam antennes van 6 sectoren per stuk. In totaal dus 18 sectoren waarvan eentje niet in gebruik is, dat komt dus ook uit op 17.

Alle zenders zijn met twee glasvezelverbindingen aangesloten op de basebands. Normaal is 1 kabel genoeg voor zo'n zender die maar een enkele frequentie uitzendt. De exacte reden is onbekend, maar waarschijnlijk is dit voor extra bandbreedte, of een stukje redundantie.

Het festivalseizoen kan dan misschien nog wel even op zich laten wachten met de huidige coronamaatregelen, maar met de voorbereidingen die T-Mobile treft op meerdere festivallocaties in het land zijn ze klaar voor alle drukte die weer komen gaat.

T-Mobile laat bij dit soort festivallocaties nog geen echte 5G strategie zien. Er is alleen 700MHz aanwezig in het sector naar de bosrand, maar de multi-beam sectoren zijn niet voorzien van 700MHz. Toch ondersteunt alle apparatuur die hier hangt wel 5G en eventueel DSS. KPN gebruikt op een aantal plekken waar geen 700MHz dekking mogelijk is al DSS op 2100MHz om 5G te ondersteunen, iets wat T-Mobile niet doet. Maar gezien de overhead die DSS met zich mee brengt en het gebrek aan extra spectrum gaat 5G bij zo'n festivallocatie voorlopig nog zeker geen capaciteitsvoordeel bieden, en doet het niet veel meer dan alleen het tonen van het 5G icoontje.

Tot zover alweer de mast van de maand van Januari 2021. Heb je suggesties voor een mast of heb je vragen over dingen die je hebt gelezen? Stel de vragen gerust op het Antenneforum.

Reageer

Vodafone activeert de eerste 700MHz locaties


Door de frequentieveiling in 2020 hebben alle providers in Nederland een eigen blokje spectrum in de 700MHz band gekregen voor de uitbereiding van de mobiele netwerken. Van KPN en T-Mobile was al bekend dat ze respectievelijk 1 en 2 jaar bezig waren met het plaatsen van zenders voor deze nieuwe frequentieband. KPN en T-Mobile hebben deze band daarom na de frequentieveiling vrijwel direct geactiveerd op 5G, waardoor hun 5G netwerken enige snelheidswinst kunnen leveren ten opzichte van 4G.

Bij Vodafone werd deze nieuwe band niet meteen ingezet. Doordat Vodafone gebruikmaakt van DSS voor 5G kunnen ze al in een groot deel van het land 5G aanbieden zonder de inzet van een nieuwe frequentieband. Hierdoor is de snelheidswinst op 5G minimaal. De optimalisaties die 5G met zich meebrengt worden grotendeels teniet gedaan door de overhead van DSS.

We trokken eerder al de conclusie dat Vodafone op de 700MHz band initieel waarschijnlijk 4G zal gaan aanbieden, of een DSS combinatie met 4G en 5G tegelijk. Met non-standalone 5G kunnen telefoons maar 1 5G-frequentieband tegelijk gebruiken. Daarom heeft het voor Vodafone geen voordeel om 2 5G banden tegelijk in te zetten, tenzij ze al klaar zijn voor standalone 5G.

Sinds de zomer heb ik in het land een grote hoeveelheid zendmasten bezocht, en nergens waren sporen te vinden van de uitrol van 700MHz bij Vodafone. Zelfs nieuw gebouwde masten kregen geen 700MHz. In sommige gevallen worden wel al grote antennes geplaatst met 3 low-band poorten. Voor 700MHz, 800MHz en 900MHz. Alleen voor de laatste twee frequentiebanden zwaren hier zenders aanwezig, waarbij later zenders voor 700MHz kunnen worden bijgeplaatst.

Thuis zet ik af en toe mijn telefoon vast op bepaalde frequentiebanden om te kijken of er in de omgeving van Emmen iets is veranderd. Tot mijn verbazing pikte mijn telefoon gisteravond een werkend 700MHz 4G signaal op. Het lukte zelfs om data over deze verbinding te versturen en ontvangen. Het gaat om de enige zendmast in Emmen die het volle pakket heeft voor Vodafone. Inclusief 2600MHz dus.

Ik ben vanmorgen bij de mast gaan kijken en daar blijkt inderdaad een en ander veranderd te zijn. Deze mast was sinds 2 jaar al de zwaarst uitgevoerde Vodafone mast in Emmen. De frequenties 800MHz, 900MHz, 1800MHz, 2100MHz en 2600MHz zijn hier aanwezig. 1800MHz en 2600MHz worden uitgezonden in een 4x4 Mimo configuratie. De lage banden (800MHz en 900MHz) komen via de oude feeders vanaf de grond.

De zelfde antennes als voorheen hangen nog in de mast. Dit is een Huawei antenne met 4 low-band poorten en 4 high-band poorten. In de mast is geen extra zender geplaatst en ook zijn geen extra combiners te zien ten opzichte van vroeger. Alle 4 low-band poorten gaan met feeders direct naar de grond toe.

De antennes van de Vodafone mast waar 700MHz is geactiveerdDe antennes van de Vodafone mast waar 700MHz is geactiveerd

Omdat in de mast geen veranderingen te zien zijn moeten de nieuwe zenders op de grond staan. Dit is ook logisch omdat de feeders voor de lage banden naar de grond lopen.

Bij de mast blijkt dat inderdaad nieuwe zenders zijn geplaatst naast de kast.

Nieuwe zenders voor 700MHz, 800MHz en 900MHzNieuwe zenders voor 700MHz, 800MHz en 900MHz

In de foto hierboven is te zien dat naast de kast drie nieuwe zenders zijn geplaatst. Het exacte type is onzeker, maar het is waarschijnlijk de Ericsson Radio 2460, die vrij recent is toegevoegd aan het aanbod van Ericsson. De buitenste twee poorten zenden 800MHz en 900MHz. De binnenste twee poorten zenden 700MHz. Het ontvangen voor alle frequentiebanden gebeurt op alle poorten. Daarmee is dit dus een 2T4R configuratie. Deze configuratie wordt ook door KPN en T-Mobile gebruikt. Door de dubbele hoeveelheid ontvangstkanalen wordt de gevoeligheid voor uploadsignalen verbeterd op plekken waar het signaal anders veel slechter zou zijn.

Op dit moment heeft Vodafone alleen 4G actief op 700MHz. Deze nieuwe zenders ondersteunen ook 5G op alle frequentiebanden, dus dat kan later worden ingeschakeld als dat nodig is. De verdere uitrolstrategie van deze band is nog onbekend. Op CellMapper en in de aangeleverde NetMonster gegevens is behalve deze mast nog geen enkele 700MHz mast te vinden. We zullen de komende periode dus af moeten wachten om te zien waar Vodafone deze nieuwe frequentieband uitrolt.

De gekozen strategie is interessant. Op meerdere plekken in het land is te zien dat Vodafone antennes uitrolt met 6 lage poorten, voor 3 lage banden. Dat geeft aan dat het initiele idee was om een losse 2T2R zender te gebruiken voor alle lage banden. Als de strategie van een gecombineerde 2T4R zender meteen al bekend was hadden ze 2 lage poorten ingeruild voor 2 extra hoge poorten, voor extra ruimte voor 2100MHz of 1400MHz. De toekomst moet dus uitwijzen of we op alle locaties gecombineerde 2T4R zenders gaan zien, of dat er nog een andere mogelijke layout komt.

De laatste Antenneregister en Antennekaart update van Vodafone is inmiddels al meer dan een maand geleden. De kans is dus groot dat we na de jaarwisseling vrij snel een nieuwe update krijgen, waarin ook de eerste 700MHz locaties actief zijn.

Heb je zelf ook al een 700MHz locatie gespot? Laat het ons weten in de reacties onder dit artikel, via Twitter of op het Antenneforum.

Reageer