Het mobiele netwerk tijdens de Dutch GP 2021 in Zandvoort


Vandaag begint het lang verwachte Formule 1 evenement in Zandvoort. In 2020 is het circuit volledig omgebouwd om klaar te worden voor de eerste editie in Mei 2020. Door de coronamaatregelen kon dit helaas niet doorgaan en is het evenement verplaatst naar dit jaar. Aanvankelijk werd op de drukste dagen (vrijdag, zaterdag en zondag) ongeveer 105.000 bezoekers per dag verwacht. Door de huidige geldende maatregelen is dat getal lager. Toch is voor al die mensen een serieuze hoeveelheid bandbreedte nodig. Al is het alleen maar om foto's en video's te delen vanaf het circuit, te videobellen en zelfs online de uitzending mee te kijken. Vorig jaar bezochten we het circuit al en trokken toen al de conclusie dat de providers het met de vaste zendmast op het circuit niet kunnen redden bij een vol circuit. Daarom laten we vandaag zien wat voor aanvullende capaciteit de providers hebben geplaatst op en rond het circuit.

In 2020 hebben de providers al flinke capaciteitsverzwaringen doorgevoerd op alle masten in Zandvoort. KPN en Vodafone hebben vrijwel overal een glasvezelverbinding aangelegd naar het vaste netwerk. In de aanloop naar de Dutch GP van dit jaar heeft T-Mobile de locaties die geen glasvezelverbinding hebben voorzien van extra straalverbindingen. Dit zijn straalverbindingen in de 80GHz band, die rond de 4Gbps capaciteit per verbinding hebben. Dit doet dus niet onder voor een vaste glasvezelverbinding. Parallel aan deze 80GHz straalverbindingen loopt ook nog een 32GHz straalverbinding die de verbinding kan overnemen als de weersomstandigheden slecht worden. Er is ook een mate van redundantie toegevoegd, waardoor sommige locaties dubbel zijn aangesloten om zeker te weten dat er capaciteit voldoende is.

T-Mobile straalverbindingen in Zandvoort.T-Mobile straalverbindingen in Zandvoort.

Op deze straalverbindingenkaart zie je meteen iets interessants. In de straalverbindingen update van 30 Juli heeft T-Mobile een nieuwe link toegevoegd naar het treinstation van Zandvoort. Hier heeft T-Mobile geen site staan en er was ook nooit indoordekking. De kans bestaat dus dat T-Mobile hier een tijdelijke locatie heeft gepland om drukte van het treinstation op te vangen. Afgelopen woensdag bezocht ik Zandvoort om het mobiele netwerk te bekijken. Geen van de providers heeft iets in het Antenneregister geplaatst. We moeten het dus doen met de informatie die we op locatie verzamelen. Naast het station heeft T-Mobile een kleine tijdelijke site staan (site 37149). Je ziet hier een multi-beam antenne die 6 stralen van 15 graden breed uitzendt, totaal grofweg dus 90 graden. Dit zorgt dat overal op het stationsplein voldoende bandbreedte is. Op deze multi-beam antenne zijn alleen 1800MHz en 2100MHz in gebruik.

Multi-beam antenne van T-Mobile op het stationsplein.Multi-beam antenne van T-Mobile op het stationsplein.

Op het perron zijn ook nieuwe antennes opgehangen. Deze zien er vrij permanent uit, en zullen dus misschien na het Formule 1 evenement blijven hangen. Het rechter sector zendt recht op het spoor, het linker sector zendt naar de trap waar je het perron verlaat. Bij elke antenne hangt een Huawei RRU5502. Dat is een gecombineerde RRU voor 1800MHz en 2100MHz in een 4T4R configuratie, maar de gebruikte antennes zijn maar 2T2R. Rechtsonder op de foto kun je de straalverbinding nog zien hangen.

Extra antennes van T-Mobile op de perrons.Extra antennes van T-Mobile op de perrons.

KPN en Vodafone hebben op het station geen extra voorzieningen, en moeten het dus doen met de vaste locaties in de omgeving.

Op de straalverbindingenkaart kun je nog een extra T-Mobile verbinding zien, vanaf de mast midden op het circuit naar een locatie vlak naast de ingang. Hier hebben ze een extra compacte multi-beam locatie geplaatst (Site 40614) die wat drukte van de hoofdingang kan opvangen. Op de foto zie je 2 multi-beam antennes met 5 sectoren per stuk, welke richten richting het NH hotel en naar de hoofdingang van het circuit. Vermoedelijk hangen aan de achterkant ook nog twee losse sectoren die naar het naastgelegen vakantiepark richten. Deze mast heeft ook alleen 1800MHz en 2100MHz actief. Bezoekers op het circuit zullen niet met deze mast verbinden, hij lijkt uitsluitend voor de omgeving voor het circuit te zijn. Ook hier hebben KPN en Vodafone geen extra voorziening.

Tot nu toe hebben we alleen de situatie buiten het circuit gezien. Ook op het circuit staan een aantal tijdelijke locaties. De organisatie van de Dutch GP heeft een plattegrond van het circuit gepubliceerd met daarop alle voorzieningen. Hierop zijn vier zendmasten te zien, waarvan een de vaste mast is, en drie extra tijdelijke locaties.

Plattegrond van het circuit met alle geplande zendmasten.Plattegrond van het circuit met alle geplande zendmasten.

In de aanloop naar de GP hebben de providers samen het netwerk op het circuit voorbereid, en drie plekken aangewezen voor tijdelijke sites. Tussen deze locaties is een gezamenlijke glasvezelring aangelegd. Deze drie tijdelijke locaties zijn dus onderling via glasvezel verbonden. KPN en T-Mobile hebben apparatuur op al deze drie tijdelijke locaties hangen. Vodafone doet niet mee op de oostelijke locatie omdat ze in de vaste mast midden op het circuit al een extra multi-beam antenne hebben hangen die naar het oosten is gericht.

KPN gebruikt dit jaar voor het eerste zijn nieuwe Huawei festival setup. De oudere Ericsson versie kon per locatie 9 sectoren aan met 1800MHz, 2100MHz en 2600MHz FDD. Nieuwe Huawei variant ondersteunt ook 9 sectoren. Nieuw is dat ze 5G DSS gebruiken op de 2100MHz band. Deze 5G band komt nog bijna nergens voor in de carrier policies, waardoor ondersteuning hiervoor slecht is. Ook kan KPN nu per locatie een 2600MHz TDD massive mimo antenne gebruiken.

We beginnen met de meest noordelijke tijdelijke locatie, die bij de Gerlachbocht staat. Deze foto is genomen vanaf de tijdelijke noodopgang naar het circuit.

De meest noordelijke tijdelijke zendmast.De meest noordelijke tijdelijke zendmast.

De bovenste antennes zijn van T-Mobile. Die hebben een 6-sector multi-beam antenne gericht op de vaste hoofdtribune en alles noordelijk daarvan. Een tweede multi-beam antenne zendt naar rechts en is op deze foto moeilijk te zien. Deze zendt naar het gebied tussen de Hugenholtzbocht en de Rob Slotemakerbocht. T-Mobile heeft hier dus 12 sectoren, waar ze 1800MHz, 2100MHz en 2600MHz FDD op inzetten. Het gebruik van 2600MHz FDD op een multi-beam site hebben we bij T-Mobile nog niet eerder gezien, maar is hier nodig om de drukte.

Daaronder hangt KPN, links zie je een 5-sector multi-beam antenne die ook naar het gebied noordelijk van de hoofdtribune zendt. De kleine rechthoekige antenne is een massive mimo antenne voor 2600MHz TDD. Rechts hangt nog een losse sectorantennes voor het gebied ten zuiden van deze mast. KPN heeft hier dus 6 sectoren actief met 1800MHz, 2100MHz en 2600MHz FDD, plus een 2600MHz TDD massive mimo sector. Ook hebben ze hier 5G actief op de 2100MHz band door middel van DSS.

De onderste antenne is Vodafone. Dit is een 5-sector multi-beam antenne die ook op de tribunes staat gericht rond het start/finish gebied. Het is ook de enige antenne die ze hier gebruiken, en zendt op 1800MHz, 2100MHz en 2600MHz FDD.

We gaan door met de mast op het oostelijke deel van het circuit. Dit gebied is veel rustiger dan het start/finish gebied, maar ligt wel naast een grote tijdelijke camping. De kwaliteit van de foto valt tegen door de grote afstand vanaf de boulevard, maar we kunnen wel zien wat hier hangt.

Tijdelijke zendmast aan het oosten van het circuit.Tijdelijke zendmast aan het oosten van het circuit.

T-Mobile hangt hier weer bovenaan (site 36832). Deze foto is genomen vanaf het westen. De multi-beam antenne aan de linker kant zendt dus naar de tribunes aan de oostkant van het circuit. Dit is een 5-sector multi-beam antenne. Aan de rechter kant hangt nog een 5-sector multi-beam antenne die richt naar de tijdelijke camping ten zuiden van het circuit. Tussen de multi-beam antennes hangen nog twee losse sectoren die het gebied ten oosten en ten westen van deze mast opvult. T-Mobile heeft hier dus ook weer 12 sectoren actief, en zendt hier op 1800MHz en 2100MHz.

De andere antennes zijn van KPN, die ook een sector naar de camping hebben staan (rechts). Hier lijken geen multi-beam antennes te hangen, maar wel een aantal sectorantennes die rondom de mast zenden. Ook hangt onderin de mast weer een massive mimo 2600MHz TDD antenne, gericht naar de tribunes.

Vodafone doet niet mee op deze zendmast. De dekking voor de oostelijke tribunes komt vanaf de vaste mast midden op het circuit. De camping wordt grotendeels gedekt vanaf buiten het circuit.

De laatste tijdelijke mast staat aan de zuidkant van het circuit, in de Arie Luyendijkbocht.

Tijdelijke zendmast aan de zuidkant van het circuit.Tijdelijke zendmast aan de zuidkant van het circuit.

T-Mobile hangt hier opnieuw boven in de mast (site 36819). Ook hier gebruiken ze twee 6-sector multi-beam antennes, die van het circuit af zenden. De mast staat binnen in de bocht, deze antennes zenden dus op de grandstands aan de buitenkant van de bocht, en binnen in de bocht achter het TV compound. Ze slaan de grandstands en tribunes in het midden van het circuit dus over met de tijdelijke masten, maar die worden gedekt door de vaste mast. Deze tijdelijke site heeft voor T-Mobile ook alleen 1800MHz en 2100MHz.

Onder T-Mobile hangt een multi-beam antenne van KPN die ook naar de grandstands buiten de bocht zendt. Deze wordt aangevuld met een normale sectorantenne. Daaronder hangt een multi-beam antenne van Vodafone die ook dezelfde kant op richt. Iets lager, halverwege de mast, heeft KPN nog een aantal antennes hangen. Ze zenden hier met een multi-beam antenne naar de binnenkant van het circuit toe. De omlaag gerichte antenne is de massive mimo antenne voor 2600MHz TDD. De omgeving wordt hier nog opgevuld met wat extra sectorantennes. KPN heeft hier zijn maximale 9 sectoren in gebruik.

Helemaal onder in de mast heeft Vodafone nog een multi-beam antenne hangen naar de binnenkant van het circuit, en een extra sectorantenne voor de omgeving achter het circuit.

Midden op het circuit staat de vaste zendmast. Daar is voor dit evenement weinig aan veranderd. Vodafone heeft een 6-sector multi-beam antenne naar de hoofdtribune bij het start/finish gebied gericht. Met twee lagere multi-beam antennes richten ze op de tribunes midden op het circuit, en naar de oostelijke bochten. T-Mobile gebruikt in deze mast ook twee multi-beam antennes om de middelste tribunes te voorzien van een mobiel signaal. KPN heeft hier een lichte setup hangen, waarop de hoge frequentiebanden voor het F1 weekend zijn uitgeschakeld. Alleen 2G lijkt aan te staan op deze locatie.

Ik had persoonlijk niet verwacht dat de providers zo veel extra capaciteit uit zouden rollen, maar als je de totale netwerkopbouw bekijkt ziet het er logisch uit. T-Mobile heeft duidelijk de meeste sectoren rond het circuit hangen, maar ze hebben ook ruim meer data te verwerken dan de andere providers. Het wordt ongetwijfeld een mooie eerste editie van de F1 in Zandvoort.

Ben je op locatie en heb je foto's? Deel ze met ons via het Antenneforum, of via E-Mail. Vragen zijn natuurlijk ook altijd welkom op het forum.

Noorderbreedte Harderwijk - Mast van de maand Juli 2021


Wij schrijven regelmatig over nieuwe locaties van de providers, maar een locatie die nu nieuw is en misschien zelfs een belangrijk verdeelpunt voor de omgeving is kan over een maand wel weg zijn. Vooral bij daklocaties worden contracten soms niet verlengd waardoor de providers een andere plek moeten vinden voor de apparatuur. Deze maand zijn we aan de noorderbreedte in Harderwijk, waar T-Mobile en Vodafone hebben moeten verhuizen. Dit geeft ons meteen de kans om te zien of er nieuwe ontwikkelingen zijn in de standaard layouts.

We hebben het over deze locaties. T-Mobile en Vodafone staan al jaren op de flat aan de Bachdreef. Beide providers hebben hier een glasvezelaansluiting en gebruiken dit dak voor straalverbindingen naar meerdere locaties in de omgeving. Het is een redelijk druk gebied met een paar woonwijken en een drukke snelweg. T-Mobile heeft daarom bijna de zwaarste configuratie, met actieve antennes voor 1800MHz, en 2600MHz TDD en FDD in alle sectoren. Toch wil de eigenaar van de flat waarschijnlijk dat de providers vertrekken. Rijdend over de A28 zag ik dat de KPN mast aan de Noorderbreedte extra antennes had gekregen. Deze mast is al jaren in gebruik door KPN, en ook Tele2 heeft op deze locatie gehangen. Omdat dit nieuw is heb ik de afslag genomen om te kijken wat het was.

Bovenin de mast hangt al een paar maanden een type 2 KPN Huawei setup, waar je hier alles over kunt lezen.

KPN Type 2 Huawei locatie boven in de zendmast.KPN Type 2 Huawei locatie boven in de zendmast.

Onder de KPN antennes hangt T-Mobile. Toen ik deze locatie tegenkwam was de 2600MHz FDD uitrol nog maar net begonnen. Ik had dus nog amper locaties gezien waar deze nieuwe band aanwezig is. Ik kwam de welbekende antennes met 2 sets clusterpoorten tegen. Per sector hingen 4 RRUs. De site ziet er als volgt uit.

Nieuwe T-Mobile locatie aan de noorderbreedte.Nieuwe T-Mobile locatie aan de noorderbreedte.

Het was begin April toen ik deze locatie tegenkwam. Voor dat moment was dit een vrij unieke locatie. Voor de lage banden hangt hier de gebruikelijke Huawei RRU5509t. Vervolgens hangt er een 4T4R RRU voor 1800MHz en 2100MHz. De kleine RRU is voor 2600MHz FDD in een 4T4R configuratie. De laatste is een 8T8R RRU voor 2600MHz TDD, die via jumperkabels aansluit op een paar van de clusterpoorten. De andere clusterpoorten zijn vrij om in de toekomst 3500MHz 8T8R toe te voegen. Op dit moment was T-Mobile nog niet bezig met de 1400MHz uitrol, die band ontbreekt hier dus. Je ziet op de foto ook een straalverbinding hangen. Dit is een wat oudere Ericsson Minilink, die de limiterende factor zal zijn in de snelheid van deze mast. De kans is groot dat hier in de toekomst een 80GHz straalverbinding bij komt hangen, die meerdere gigabits aankan. Het aansluiten op glasvezel is natuurlijk ook een optie.

Het is wel opvallend dat de oude locatie actieve antennes had en deze niet. Nu verschilt de capaciteit van de actieve antennes voor 4G weinig, omdat T-Mobile op deze band nog geen 8x8 Mimo en beamforming gebruikt, wat juist de kracht is van deze antennes. Effectief gebruiken ze de actieve antennes dus voor 4x4 Mimo, iets wat nu ook met de 4T4R RRU kan voor 1800MHz en 2100MHz. Mogelijk biedt de nieuwe 2600MHz band ook genoeg extra capaciteit.

Halverwege Juni reed ik weer door Harderwijk over de A28, toen ik nog een extra laag antennes zag hangen. Bij mijn eerste bezoek bij deze mast was ik vergeten foto's te maken, dus je hebt op de foto hierboven de extra antennes al kunnen zien. Vodafone gaat dus ook verhuizen naar deze mast.

Nieuwe Vodafone antennes onderin de mast.Nieuwe Vodafone antennes onderin de mast.

De gekozen layout voor Vodafone verbaast mij een beetje. Inmiddels plaatst Vodafone vrijwel standaard een nieuwe gecombineerde RRU voor 700MHz, 800MHz en 900MHz. Maar op deze locatie kiezen ze nog voor de oude oplossing, met een losse 2T2R RRU voor 800MHz en een 2T2R RRU voor 900MHz. De derde RRU voor elk sector is een gecombineerde 2T2R RRU voor 1800MHz en 2100MHz. De gebruikte antennes hebben 2 arrays voor de lage banden en 1 array voor de hoge banden. Dat betekent dat ze hier dus niks meer kunnen toevoegen zonder de antennes te vervangen. Op andere locaties wordt tegenwoordig al standaard een grotere antenne gebruikt. Ze nemen hier de layout van de oude locatie vrijwel letterlijk over, zonder extra capaciteit.

Op het moment dat ik hier was stond de oude T-Mobile locatie al uit en had de nieuwe het al overgenomen. De nieuwe Vodafone locatie doet het nog niet, dat signaal komt nog vanaf de oude locatie.

Het gaat vast niet lang meer duren voordat de apparatuur van de oude locatie wordt weggehaald. En we hebben sinds T-Mobile begin 2020 begon met dit nieuwe type antenne nog weinig locaties gezien waar ze volledig werden benut.

Dat was de mast van de maand Juli. Net als altijd zijn je suggesties en vragen meer dan welkom. We hebben inmiddels al weer een paar interessante locaties bezocht die we je in de volgende maanden graag laten zien.

Reageer

Utrecht Centraal - Mast van de maand Juni 2021


Met het verbeteren van de Coronasituatie en het opheffen van een deel van de maatregelen gaat het in de komende periode weer drukker worden op de Nederlandse spoorlijnen. De toenemende drukte op de treinstations betekent ook automatisch een toenemende drukte op het mobiele netwerk. De situatie op Utrecht Centraal is bijzonder omdat dit een van de drukste OV-knooppunten van het land is, waar vele spoorverbindingen samenkomen op één station. Sinds de grote verbouwing van het station waren er veel klachten over de kwaliteit van de mobiele netwerken, die in de treinen en langs de perrons vaak onbruikbaar waren. De providers hebben samen een nieuw indoornetwerk aangelegd waarmee al deze problemen worden verholpen. Aan het begin van het jaar 2020 is dit nieuwe netwerk definitief opgeleverd.

Omdat niet alleen Utrecht Centraal zelf, maar ook de directe omgeving een enorm druk gebied zijn met flinke bebouwing zul je hier interessante constructies tegenkomen die je op andere plekken niet snel zal tegenkomen. Daarom bezoeken we voor mast van de maand Juni dit gebied.

Allereerst het indoornetwerk op Utrecht Centraal. Dit soort netwerken worden doorgaans samen met de drie providers gebouwd. Zoals je bij het artikel over de HSL-spoortunnel onder de Oude Maas al kon lezen legt altijd één provider de gedeelde infrastructuur aan, waar de andere providers hun apparatuur op kunnen aansluiten. Bij Utrecht Centraal is deze gedeelde infrastructuur gebouwd door T-Mobile. Deze provider heeft een passief DAS (Distributed Antenna System) gebouwd, wat met een netwerk van coax feeders, combiners, splitters, tappers en antennes een signaal over het hele gebied kan uitzenden. In dit geval is het een volledig 2x2 Mimo systeem.

In één of meerdere centrale ruimtes hebben alle providers eigen RRUs hangen, die aansluiten op het DAS. Doordat het een passief DAS is kunnen de providers zelf bepalen welke frequentiebanden ze gebruiken, zo lang deze banden maar binnen het ondersteunde spectrum van de gebruikte antennes liggen. De gebruikte technologie (2G/3G/4G/5G) maakt daarom voor het netwerk ook niet uit.

Eind April bezocht ik het station. Op dat moment zag de situatie qua gebruikte frequentiebanden er als volgt uit:

ProviderFrequentiebandenTechnieken
KPN800 MHz
1800 MHz
2100 MHz
2600 MHz (FDD)
4G
4G
3G/4G
4G
T-Mobile1800 MHz
2100 MHz
2600 MHz (FDD) (Sinds Mei 2021)
4G
3G/4G
4G
Vodafone800 MHz
1800 MHz
2100 MHz
2600 MHz (FDD)
4G
4G/5G
4G
4G

Tijdens mijn eerste bezoek eind April had T-Mobile alleen nog maar 1800MHz en 2100MHz in gebruik, maar sinds eind Mei of begin Juni is hier ook 2600MHz FDD aan toegevoegd, het oude Tele2 spectrum wat ze nu uitrollen. Daarmee is het mogelijk op rustige momenten tegen het snelheidslimiet van 450Mbps aan te komen zonder 5G. Vodafone is de enige provider die op dit moment 5G uitzendt op het station. T-Mobile en KPN zenden hier niet op de 700MHz band. Doordat T-Mobile en KPN inter-site ENDC ondersteunen (Het combineren van een 5G signaal van mast A en het 4G signaal van mast B) kun je binnen het station wel 5G gebruiken als je een bruikbaar signaal hebt van buiten.

Als je niet weet van het bestaan van dit netwerk zul je waarschijnlijk helemaal niet zien dat de antennes er hangen. Daarom is het ook lastig om de exacte layout en sectorindeling te ontdekken. Maar na een tijd rondgelopen te hebben blijkt dat het netwerk waarschijnlijk is opgedeeld in 9 cellen. Dat betekent dus dat elke provider voor elke frequentieband 9 zenders heeft hangen.

Om te beginnen staan in de stationshal op 5 van de liftschachten antennes (zie foto). Deze zitten verborgen in een omkisting. Hierin zitten waarschijnlijk twee antennes die door de lengte van de zaal zenden. De liftschacht naar bushaltes C aan de westkant en de schacht naar spoor 18 en 19 zijn samen een cell. De liftschachten naar spoor 11 & 12, spoor 5 & 7 en de bus/tramhaltes aan de oostzijde zijn samen ook een cell. Hiermee is de stationshal dus opgesplitst in twee cellen.

Een van de liftschachten waarop verborgen antennes staan.Een van de liftschachten waarop verborgen antennes staan.

Onder de perrons bevinden zich twee reizigerstunnels. De noordtunnel en de middentunnel, welke samen een cell delen. Op meerdere plekken in de tunnels hangen omnidirectionele antennes aan het plafond. Deze tunnels zijn doorgaans vrij rustig, waardoor ik hier ook de beste snelheden kon halen op de drie netwerken.

Een van de omnidirectionele antennes in de Noordtunnel.Een van de omnidirectionele antennes in de Noordtunnel.

In totaal zijn er negen cellen, we hebben nu drie gehad. De laatste zes cellen hangen bij de perrons. Op elk perron hangt een opstelpunt met een verbergende kap, waarin aan de voorkant en aan de achterkant antennes zitten. Een aantal perrons samen delen een cell, omdat het onnodig en duur zou zijn om elk perron een eigen cell met eigen zenders te geven. De voorkant en de achterkant van deze antennes zenden beide wel een verschillende cell. In totaal zijn de perrons verdeeld in drie groepen die voor en achter verschillende cellen uitzenden. Dat zijn dus zes cellen in totaal.

Antennes bij perron 12 en perron 14.Antennes bij perron 12 en perron 14.

Links en rechts zie je aan het plafond donkergrijze objecten hangen. Hierin zitten de antennes verwerkt. Er worden hier losse antennes voor de hoge en de lage banden gebruikt, waarvoor dus splitters aanwezig zijn. De gehele celindeling is als volgt:

  1. Stationshal Oostzijde
  2. Stationshal Westzijde
  3. Noordtunnel & Middentunnel
  4. Perrons noord-oost
    • Spoor 1 & 2 & 3 & 4 Noord
    • Spoor 5 & 7 Noord
    • Spoor 8 & 9 Noord
  5. Perrons noord midden
    • Spoor 11 & 12 Noord
    • Spoor 14 & 15 Noord
  6. Perrons noord-west
    • Spoor 18 & 19 Noord
    • Spoor 20 & 21 Noord
  7. Perrons zuid-oost
    • Spoor 4 Zuid
    • Spoor 5 & 7 Zuid
    • Spoor 8 & 9 Zuid
  8. Perrons zuid midden
    • Spoor 11 & 12 Zuid
    • Spoor 14 & 15 Zuid
  9. Perrons zuid-west
    • Spoor 18 & 19 Zuid
    • Spoor 20 & 21 Zuid

Dit netwerk dekt vrijwel overal op het station goed. Bij toenemende vraag naar capaciteit in de toekomst kunnen op de bestaande antennes meer cellen worden toegevoegd. Opvallend is wel dat zelfs na een recente toevoeging van 2600MHz FDD van T-Mobile nog geen 5G aanwezig is voor deze provider. Ook KPN biedt hier nog geen 5G aan. De strategie voor het eventueel toevoegen van 3500MHz spectrum in de toekomst is ook nog onduidelijk. Daarom is dit een locatie die we in de gaten gaan houden. Toch zijn we nog niet helemaal klaar.

Naast Utrecht Centraal bevind zich ook het grote winkelcentrum Hoog Catharijne, met daartussen het Stationsplein. Voor de verbouwing had een groot deel van Hoog Catharijne ook een indoor DAS systeem voor de dekking. Na de verbouwing is deze grotendeels weggehaald. Ook dit winkelcentrum kan erg druk zijn, waarvoor T-Mobile een speciale oplossing heeft. Aan het stationsplein staat de volgende opstelling:

T-Mobile sector voor Hoog Catharijne en het Stationsplein.T-Mobile sector voor Hoog Catharijne en het Stationsplein.

Het lage sector is hier zeker niet kromgewaaid of verbogen. Het doel van dit sector is om heel selectief dekking te geven aan het drukke stationsplein, en waarschijnlijk ook aan winkelcentrum Hoog Catharijne. Door de glazen daken in het verbouwde winkelcentrum kunnen ze met een goed geplaatst sector een groot deel van dekking voorzien. De capaciteit is hier ook flink. De nieuwe RRU5512t zorgt voor ondersteuning van 4x4 Mimo op de lage banden. De linker actieve antenne is voor 8T8R 1800MHz, en er zit ook 8T8R 2600MHz TDD op aangesloten. In de passieve antenne zit 4T4R 2100MHz met de RRU5904 die sinds begin dit jaar wordt uitgerold. Ook is hier de nieuwe 2600MHz FDD band aanwezig in een 4T4R configuratie, en de paarse kleurlabels op de buitenste poorten verklappen ook de aanwezigheid van 1400MHz. Tot op heden heb ik nog geen zwaardere configuratie gezien voor T-Mobile.

KPN en Vodafone hebben rond het winkelcentrum ook meerdere strategisch geplaatste locaties, waarmee ze waarschijnlijk ook de binnendekking verzorgen.

Dat concludeert mast van de maand voor Juni 2021. Dit is een interessant gebied omdat de drukte en de hoogbouw voor bijzondere uitdagingen zorgen. Heb je vragen of suggesties? Laat het ons weten!

Reageer

T-Mobile activeert 1400MHz


Eind april schreven we al over de uitrol van 1400MHz bij T-Mobile, toen we de eerste 1400MHz RRUs op een aantal plekken in het netwerk vonden. Ondanks dat de nieuwe apparatuur er toen wel al hing stond het nog uit en konden we er nog geen verbinding mee maken. Dat is nu veranderd.

Op vrijdagavond 4 Juni constateerde communitylid 'neeecht' dat een nieuwe carrier is verschenen in de 1400MHz band. Deze was in de omgeving van Amsterdam te ontvangen met een SDR ontvanger.

1400MHz carrier van KPN (Links) en een nieuwe carrier van T-Mobile (Rechts)1400MHz carrier van KPN (Links) en een nieuwe carrier van T-Mobile (Rechts)

Aan het ontvangen vermogen is te zien dat de nieuwe carrier van T-Mobile (rechts) duidelijk zachter is dan die van KPN (links). Dit is logisch omdat KPN 1400MHz uitrolt op alle nieuwe Huawei locaties. Waar dit 1400MHz signaal van T-Mobile wegkomt is nog onbekend. Ook is niet bekend of T-Mobile inmiddels alle 1400MHz locaties heeft aangezet, of dat het maar een klein deel is.

In April had ik al een aantal 1400MHz locaties van T-Mobile gevonden in Zwolle, namelijk het reclamebord langs de A28 en de site in de binnenstad. In Zwolle aangekomen bleek ook de site op het Agrifirm gebouw 1400MHz uit te zenden.

Op al deze drie sites stond de nieuwe carrier aan. Ze werden niet meteen in CA gekoppeld op mijn telefoon. Na wat experimenteren met band lock bleken de volgende combinaties te werken:

  • 1800 + 1400 + 1800
  • 900 + 1400
  • 800 + 1400
  • 1800 + 1400 + 2100

Het valt dus op dat de 1400MHz band alleen wordt gekoppeld op het moment dat andere banden niet optimaal beschikbaar zijn. Dit gedrag is vergelijkbaar met de implementatie van Vodafone. De voorkeur gaat uit naar een combinatie met andere frequentiebanden. Pas als de signaalsterkte van deze banden slecht is, of bepaalde banden helemaal niet gebruikt kunnen worden wordt 1400MHz geactiveerd. Ook werd 1400MHz nooit ingezet naast een 5G-verbinding. Let wel op dat dit gedrag mogelijk erg specifiek is per telefoon, en door aangepaste netwerkconfiguratie kan wijzigen in de toekomst.

Wel werd duidelijk dat deze nieuwe band op dit moment waarschijnlijk nog weinig wordt gebruikt. Vrijwel alle snelheidstests die ik heb gedaan waren tegen de 100Mbps sneller dan zonder 1400MHz, wat ook het theoretische limiet is van 10MHz spectrum in deze band in een 2T configuratie. T-Mobile zendt op de meeste locaties zelfs met vier antennes in plaats van twee, maar mijn Galaxy S21 kan maar 2 streams ontvangen. De theoretische snelheid zou daardoor nog kunnen verdubbelen onder gunstige omstandigheden.

De volgende Antennekaart update gaat uitwijzen waar de 1400MHz band op dit moment al hangt, hoewel wij schatten dat op dit moment waarschijnlijk al 50 tot 100 locaties bestaan. De laatste periode is T-Mobile vrij traag met het plaatsen van nieuwe updates, dus we hopen dat het niet al te lang gaat duren voordat we de eerste update met 1400MHz op de kaart gaan zien.

Reageer

Gasthuisplein Zwolle - Mast van de maand Mei 2021


Het is weer tijd voor 'Mast van de Maand', waarbij we jou als lezer op de hoogte houden van de huidige ontwikkelingen in de mobiele netwerken in Nederland. In de maanden Maart en April hebben we jullie twee nieuwe Vodafone layouts laten zien. Deze maand is een andere provider aan de beurt. Onlangs heeft T-Mobile de site in de binnenstad van Zwolle omgebouwd. Aan het Gasthuisplein staat de site die een groot deel van de binnenstad van dekking voorziet. De binnenstad van Zwolle heeft veel kleine straatjes die dicht bebouwd zijn. Ook is de binnenstad van Zwolle op sommige momenten erg druk. Vooral de kleine dichtbebouwde straten zijn een uitdaging voor de mobiele dekking. Wie bekend is in Zwolle weet dat de dekking in het centrum nog wel eens te wensen overlaat. Deze maand gaan we zien hoe T-Mobile dit oplost.

Op de publieke dekkingskaart van T-Mobile had ik gezien dat de site aan het gasthuisplein onderhoud heeft gehad. In het weekend ben ik gaan kijken. Op locatie trof ik het volgende aan.

De omgebouwde T-Mobile site aan het Gasthuisplein in Zwolle.De omgebouwde T-Mobile site aan het Gasthuisplein in Zwolle.

Na de ombouw heeft deze site in twee sectoren active antennes gekregen. Het sector gericht naar het noord-oosten heeft alleen een passieve antenne. Voor dit artikel kijken we alleen naar de actieve sectoren. De actieve antennes zijn zoals gebruikelijk de Huawei AAU5972. Deze heeft een ingebouwde zender voor 8T8R 1800MHz. In de toekomst kan dit worden gebruikt voor beamforming of MU-MiMo, of voor het gebruik van 8x8 Mimo op 5G. Op dit moment is alleen nog maar 4x4 Mimo actief voor 4G. Ook hebben deze actieve antennes nog een passief component wat wordt gebruikt voor 8T8R 2600MHz TDD.

De passieve antenne zendt alle banden die niet in de actieve antenne zitten. Onder andere de lage banden (700, 800 & 900MHz), 2100MHz en 2600MHz FDD. Maar wie goed kijkt ziet dat de vier middelste kabels onderin de passieve antenne dubbel zijn gelabeld. Dat betekent dat 2100MHz en 2600MHz FDD hier gecombineerd in de antenne gaat. De vier buitenste poorten zijn dus nog een andere frequentie. Hoewel de paarse labelkleur vanaf de grond niet was te zien is het vermoeden dat hier 1400MHz op is aangesloten, in een 4T configuratie. Gezien de dichte bebouwing in de binnenstad van Zwolle is de inzet van deze band niet onlogisch. Op het moment van schrijven heeft T-Mobile al meerdere 1400MHz locaties uitgerold, maar staat deze nieuwe frequentieband nog nergens aan.

Naast het vermoeden dat deze site 1400MHz heeft gekregen is er nog iets bijzonders. Net zoals we al hadden gevonden in het artikel over de T-Mobile 1400MHz uitrol, heeft deze site ook TM4 op de lage 4G-frequentiebanden (800MHz en 900MHz). Dat betekent dat T-Mobile op deze locatie gebruik maakt van de nieuwe Huawei RRU5512t. In tegenstelling tot de Huawei RRU5509t die we tot nu toe overal hebben gezien heeft de nieuwe RRU5512t een volledige 4T4R configuratie voor alle banden, waar de RRU5509t maar 2T4R heeft. Dit betekent dat 4x4 Mimo kan worden ingezet op deze banden voor extra capaciteit. Deze extra capaciteit is vooral op de 700MHz band voor 5G heel erg welkom doordat in Nederland het 3500MHz spectrum nog niet beschikbaar is.

De straalverbinding die te zien is op de foto gaat naar het winkelcentrum Maagjesbolwerk. Dit is een 80GHz straalverbinding, die meerdere Gigabits aan capaciteit heeft. In het winkelcentrum is indoordekking aanwezig. Indoordekking heeft over het algemeen een volledig eigen BTS, maar dat hoeft niet. In dit geval wordt gebruik gemaakt van een remote cell constructie. In het winkelcentrum hangen alleen maar twee RRUs, voor 1800MHz en 2100MHz, en dus geen BTS. De CPRI-verbinding tussen RRU en BTS gaat over de straalverbinding naar deze site aan het Gasthuisplein. De indoordekking wordt dan in feite gezien als een vierde sector aan deze site. Dat betekent dus ook dat de frequentiebanden die niet indoor aanwezig zijn kunnen worden gecombineerd vanaf de site aan het Gasthuisplein. Voor zover bij ons bekend gebruikt T-Mobile deze constructie op enkele tientallen locaties in Nederland.

De exacte configuratie van deze site is als volgt:

FrequentiebandRRU TypeConfiguratieInzet
700MHz
800MHz
900MHz
Huawei RRU 5512t4T4R5G
4G
2G/3G/4G
1400MHzHuawei RRU 53014T4G (Nog niet actief)
1800MHzHuawei RRUe 5972 (AAU 5972)8T8R4G
2100MHzHuawei RRU 59044T4R3G/4G
2600MHz FDDHuawei RRU 53014T4R4G
2600MHz TDDHuawei RRU 32798T8R4G

Deze site heeft op dit moment de zwaarste configuratie die ik heb gezien bij T-Mobile in het hele land. De toevoeging van 2600MHz FDD, 1400MHz en de inzet van 4x4 Mimo op de lage banden zorgt ervoor dat deze site in totaal meer dan2Gbps capaciteit heeft per sector. Op dit moment zijn er echter nog bijna geen telefoons die 4x4 Mimo op de lage banden kan gebruiken. De Sony Xperia 1 is de enige bij ons bekende telefoon die dit ondersteunt.

Ook KPN en Vodafone hebben op dit dak zware configuraties staan. Vodafone heeft een layout met de lage banden, 4T4R 1800MHz, 2T2R 2100MHz en 4T4R 2600MHz. KPN heeft hier een type 3 Huawei locatie staan, wat inhoudt dat ze 8x8 Mimo ondersteunen op 1800MHz en 2100MHz, en dat ze een 64T64R massive Mimo antenne gebruiken voor 2600MHz TDD.

De nieuwe T-Mobile site met de type 3 KPN site.De nieuwe T-Mobile site met de type 3 KPN site.

Zoals altijd weer bedankt voor de positieve reacties op dit maandelijkse artikel. Heb je vragen of suggesties? Laat het ons weten!

Reageer