Utrecht Centraal - Mast van de maand Juni 2021


Met het verbeteren van de Coronasituatie en het opheffen van een deel van de maatregelen gaat het in de komende periode weer drukker worden op de Nederlandse spoorlijnen. De toenemende drukte op de treinstations betekent ook automatisch een toenemende drukte op het mobiele netwerk. De situatie op Utrecht Centraal is bijzonder omdat dit een van de drukste OV-knooppunten van het land is, waar vele spoorverbindingen samenkomen op één station. Sinds de grote verbouwing van het station waren er veel klachten over de kwaliteit van de mobiele netwerken, die in de treinen en langs de perrons vaak onbruikbaar waren. De providers hebben samen een nieuw indoornetwerk aangelegd waarmee al deze problemen worden verholpen. Aan het begin van het jaar 2020 is dit nieuwe netwerk definitief opgeleverd.

Omdat niet alleen Utrecht Centraal zelf, maar ook de directe omgeving een enorm druk gebied zijn met flinke bebouwing zul je hier interessante constructies tegenkomen die je op andere plekken niet snel zal tegenkomen. Daarom bezoeken we voor mast van de maand Juni dit gebied.

Allereerst het indoornetwerk op Utrecht Centraal. Dit soort netwerken worden doorgaans samen met de drie providers gebouwd. Zoals je bij het artikel over de HSL-spoortunnel onder de Oude Maas al kon lezen legt altijd één provider de gedeelde infrastructuur aan, waar de andere providers hun apparatuur op kunnen aansluiten. Bij Utrecht Centraal is deze gedeelde infrastructuur gebouwd door T-Mobile. Deze provider heeft een passief DAS (Distributed Antenna System) gebouwd, wat met een netwerk van coax feeders, combiners, splitters, tappers en antennes een signaal over het hele gebied kan uitzenden. In dit geval is het een volledig 2x2 Mimo systeem.

In één of meerdere centrale ruimtes hebben alle providers eigen RRUs hangen, die aansluiten op het DAS. Doordat het een passief DAS is kunnen de providers zelf bepalen welke frequentiebanden ze gebruiken, zo lang deze banden maar binnen het ondersteunde spectrum van de gebruikte antennes liggen. De gebruikte technologie (2G/3G/4G/5G) maakt daarom voor het netwerk ook niet uit.

Eind April bezocht ik het station. Op dat moment zag de situatie qua gebruikte frequentiebanden er als volgt uit:

ProviderFrequentiebandenTechnieken
KPN800 MHz
1800 MHz
2100 MHz
2600 MHz (FDD)
4G
4G
3G/4G
4G
T-Mobile1800 MHz
2100 MHz
2600 MHz (FDD) (Sinds Mei 2021)
4G
3G/4G
4G
Vodafone800 MHz
1800 MHz
2100 MHz
2600 MHz (FDD)
4G
4G/5G
4G
4G

Tijdens mijn eerste bezoek eind April had T-Mobile alleen nog maar 1800MHz en 2100MHz in gebruik, maar sinds eind Mei of begin Juni is hier ook 2600MHz FDD aan toegevoegd, het oude Tele2 spectrum wat ze nu uitrollen. Daarmee is het mogelijk op rustige momenten tegen het snelheidslimiet van 450Mbps aan te komen zonder 5G. Vodafone is de enige provider die op dit moment 5G uitzendt op het station. T-Mobile en KPN zenden hier niet op de 700MHz band. Doordat T-Mobile en KPN inter-site ENDC ondersteunen (Het combineren van een 5G signaal van mast A en het 4G signaal van mast B) kun je binnen het station wel 5G gebruiken als je een bruikbaar signaal hebt van buiten.

Als je niet weet van het bestaan van dit netwerk zul je waarschijnlijk helemaal niet zien dat de antennes er hangen. Daarom is het ook lastig om de exacte layout en sectorindeling te ontdekken. Maar na een tijd rondgelopen te hebben blijkt dat het netwerk waarschijnlijk is opgedeeld in 9 cellen. Dat betekent dus dat elke provider voor elke frequentieband 9 zenders heeft hangen.

Om te beginnen staan in de stationshal op 5 van de liftschachten antennes (zie foto). Deze zitten verborgen in een omkisting. Hierin zitten waarschijnlijk twee antennes die door de lengte van de zaal zenden. De liftschacht naar bushaltes C aan de westkant en de schacht naar spoor 18 en 19 zijn samen een cell. De liftschachten naar spoor 11 & 12, spoor 5 & 7 en de bus/tramhaltes aan de oostzijde zijn samen ook een cell. Hiermee is de stationshal dus opgesplitst in twee cellen.

Een van de liftschachten waarop verborgen antennes staan.Een van de liftschachten waarop verborgen antennes staan.

Onder de perrons bevinden zich twee reizigerstunnels. De noordtunnel en de middentunnel, welke samen een cell delen. Op meerdere plekken in de tunnels hangen omnidirectionele antennes aan het plafond. Deze tunnels zijn doorgaans vrij rustig, waardoor ik hier ook de beste snelheden kon halen op de drie netwerken.

Een van de omnidirectionele antennes in de Noordtunnel.Een van de omnidirectionele antennes in de Noordtunnel.

In totaal zijn er negen cellen, we hebben nu drie gehad. De laatste zes cellen hangen bij de perrons. Op elk perron hangt een opstelpunt met een verbergende kap, waarin aan de voorkant en aan de achterkant antennes zitten. Een aantal perrons samen delen een cell, omdat het onnodig en duur zou zijn om elk perron een eigen cell met eigen zenders te geven. De voorkant en de achterkant van deze antennes zenden beide wel een verschillende cell. In totaal zijn de perrons verdeeld in drie groepen die voor en achter verschillende cellen uitzenden. Dat zijn dus zes cellen in totaal.

Antennes bij perron 12 en perron 14.Antennes bij perron 12 en perron 14.

Links en rechts zie je aan het plafond donkergrijze objecten hangen. Hierin zitten de antennes verwerkt. Er worden hier losse antennes voor de hoge en de lage banden gebruikt, waarvoor dus splitters aanwezig zijn. De gehele celindeling is als volgt:

  1. Stationshal Oostzijde
  2. Stationshal Westzijde
  3. Noordtunnel & Middentunnel
  4. Perrons noord-oost
    • Spoor 1 & 2 & 3 & 4 Noord
    • Spoor 5 & 7 Noord
    • Spoor 8 & 9 Noord
  5. Perrons noord midden
    • Spoor 11 & 12 Noord
    • Spoor 14 & 15 Noord
  6. Perrons noord-west
    • Spoor 18 & 19 Noord
    • Spoor 20 & 21 Noord
  7. Perrons zuid-oost
    • Spoor 4 Zuid
    • Spoor 5 & 7 Zuid
    • Spoor 8 & 9 Zuid
  8. Perrons zuid midden
    • Spoor 11 & 12 Zuid
    • Spoor 14 & 15 Zuid
  9. Perrons zuid-west
    • Spoor 18 & 19 Zuid
    • Spoor 20 & 21 Zuid

Dit netwerk dekt vrijwel overal op het station goed. Bij toenemende vraag naar capaciteit in de toekomst kunnen op de bestaande antennes meer cellen worden toegevoegd. Opvallend is wel dat zelfs na een recente toevoeging van 2600MHz FDD van T-Mobile nog geen 5G aanwezig is voor deze provider. Ook KPN biedt hier nog geen 5G aan. De strategie voor het eventueel toevoegen van 3500MHz spectrum in de toekomst is ook nog onduidelijk. Daarom is dit een locatie die we in de gaten gaan houden. Toch zijn we nog niet helemaal klaar.

Naast Utrecht Centraal bevind zich ook het grote winkelcentrum Hoog Catharijne, met daartussen het Stationsplein. Voor de verbouwing had een groot deel van Hoog Catharijne ook een indoor DAS systeem voor de dekking. Na de verbouwing is deze grotendeels weggehaald. Ook dit winkelcentrum kan erg druk zijn, waarvoor T-Mobile een speciale oplossing heeft. Aan het stationsplein staat de volgende opstelling:

T-Mobile sector voor Hoog Catharijne en het Stationsplein.T-Mobile sector voor Hoog Catharijne en het Stationsplein.

Het lage sector is hier zeker niet kromgewaaid of verbogen. Het doel van dit sector is om heel selectief dekking te geven aan het drukke stationsplein, en waarschijnlijk ook aan winkelcentrum Hoog Catharijne. Door de glazen daken in het verbouwde winkelcentrum kunnen ze met een goed geplaatst sector een groot deel van dekking voorzien. De capaciteit is hier ook flink. De nieuwe RRU5512t zorgt voor ondersteuning van 4x4 Mimo op de lage banden. De linker actieve antenne is voor 8T8R 1800MHz, en er zit ook 8T8R 2600MHz TDD op aangesloten. In de passieve antenne zit 4T4R 2100MHz met de RRU5904 die sinds begin dit jaar wordt uitgerold. Ook is hier de nieuwe 2600MHz FDD band aanwezig in een 4T4R configuratie, en de paarse kleurlabels op de buitenste poorten verklappen ook de aanwezigheid van 1400MHz. Tot op heden heb ik nog geen zwaardere configuratie gezien voor T-Mobile.

KPN en Vodafone hebben rond het winkelcentrum ook meerdere strategisch geplaatste locaties, waarmee ze waarschijnlijk ook de binnendekking verzorgen.

Dat concludeert mast van de maand voor Juni 2021. Dit is een interessant gebied omdat de drukte en de hoogbouw voor bijzondere uitdagingen zorgen. Heb je vragen of suggesties? Laat het ons weten!

Reageer

T-Mobile activeert 1400MHz


Eind april schreven we al over de uitrol van 1400MHz bij T-Mobile, toen we de eerste 1400MHz RRUs op een aantal plekken in het netwerk vonden. Ondanks dat de nieuwe apparatuur er toen wel al hing stond het nog uit en konden we er nog geen verbinding mee maken. Dat is nu veranderd.

Op vrijdagavond 4 Juni constateerde communitylid 'neeecht' dat een nieuwe carrier is verschenen in de 1400MHz band. Deze was in de omgeving van Amsterdam te ontvangen met een SDR ontvanger.

1400MHz carrier van KPN (Links) en een nieuwe carrier van T-Mobile (Rechts)1400MHz carrier van KPN (Links) en een nieuwe carrier van T-Mobile (Rechts)

Aan het ontvangen vermogen is te zien dat de nieuwe carrier van T-Mobile (rechts) duidelijk zachter is dan die van KPN (links). Dit is logisch omdat KPN 1400MHz uitrolt op alle nieuwe Huawei locaties. Waar dit 1400MHz signaal van T-Mobile wegkomt is nog onbekend. Ook is niet bekend of T-Mobile inmiddels alle 1400MHz locaties heeft aangezet, of dat het maar een klein deel is.

In April had ik al een aantal 1400MHz locaties van T-Mobile gevonden in Zwolle, namelijk het reclamebord langs de A28 en de site in de binnenstad. In Zwolle aangekomen bleek ook de site op het Agrifirm gebouw 1400MHz uit te zenden.

Op al deze drie sites stond de nieuwe carrier aan. Ze werden niet meteen in CA gekoppeld op mijn telefoon. Na wat experimenteren met band lock bleken de volgende combinaties te werken:

  • 1800 + 1400 + 1800
  • 900 + 1400
  • 800 + 1400
  • 1800 + 1400 + 2100

Het valt dus op dat de 1400MHz band alleen wordt gekoppeld op het moment dat andere banden niet optimaal beschikbaar zijn. Dit gedrag is vergelijkbaar met de implementatie van Vodafone. De voorkeur gaat uit naar een combinatie met andere frequentiebanden. Pas als de signaalsterkte van deze banden slecht is, of bepaalde banden helemaal niet gebruikt kunnen worden wordt 1400MHz geactiveerd. Ook werd 1400MHz nooit ingezet naast een 5G-verbinding. Let wel op dat dit gedrag mogelijk erg specifiek is per telefoon, en door aangepaste netwerkconfiguratie kan wijzigen in de toekomst.

Wel werd duidelijk dat deze nieuwe band op dit moment waarschijnlijk nog weinig wordt gebruikt. Vrijwel alle snelheidstests die ik heb gedaan waren tegen de 100Mbps sneller dan zonder 1400MHz, wat ook het theoretische limiet is van 10MHz spectrum in deze band in een 2T configuratie. T-Mobile zendt op de meeste locaties zelfs met vier antennes in plaats van twee, maar mijn Galaxy S21 kan maar 2 streams ontvangen. De theoretische snelheid zou daardoor nog kunnen verdubbelen onder gunstige omstandigheden.

De volgende Antennekaart update gaat uitwijzen waar de 1400MHz band op dit moment al hangt, hoewel wij schatten dat op dit moment waarschijnlijk al 50 tot 100 locaties bestaan. De laatste periode is T-Mobile vrij traag met het plaatsen van nieuwe updates, dus we hopen dat het niet al te lang gaat duren voordat we de eerste update met 1400MHz op de kaart gaan zien.

Reageer

Gasthuisplein Zwolle - Mast van de maand Mei 2021


Het is weer tijd voor 'Mast van de Maand', waarbij we jou als lezer op de hoogte houden van de huidige ontwikkelingen in de mobiele netwerken in Nederland. In de maanden Maart en April hebben we jullie twee nieuwe Vodafone layouts laten zien. Deze maand is een andere provider aan de beurt. Onlangs heeft T-Mobile de site in de binnenstad van Zwolle omgebouwd. Aan het Gasthuisplein staat de site die een groot deel van de binnenstad van dekking voorziet. De binnenstad van Zwolle heeft veel kleine straatjes die dicht bebouwd zijn. Ook is de binnenstad van Zwolle op sommige momenten erg druk. Vooral de kleine dichtbebouwde straten zijn een uitdaging voor de mobiele dekking. Wie bekend is in Zwolle weet dat de dekking in het centrum nog wel eens te wensen overlaat. Deze maand gaan we zien hoe T-Mobile dit oplost.

Op de publieke dekkingskaart van T-Mobile had ik gezien dat de site aan het gasthuisplein onderhoud heeft gehad. In het weekend ben ik gaan kijken. Op locatie trof ik het volgende aan.

De omgebouwde T-Mobile site aan het Gasthuisplein in Zwolle.De omgebouwde T-Mobile site aan het Gasthuisplein in Zwolle.

Na de ombouw heeft deze site in twee sectoren active antennes gekregen. Het sector gericht naar het noord-oosten heeft alleen een passieve antenne. Voor dit artikel kijken we alleen naar de actieve sectoren. De actieve antennes zijn zoals gebruikelijk de Huawei AAU5972. Deze heeft een ingebouwde zender voor 8T8R 1800MHz. In de toekomst kan dit worden gebruikt voor beamforming of MU-MiMo, of voor het gebruik van 8x8 Mimo op 5G. Op dit moment is alleen nog maar 4x4 Mimo actief voor 4G. Ook hebben deze actieve antennes nog een passief component wat wordt gebruikt voor 8T8R 2600MHz TDD.

De passieve antenne zendt alle banden die niet in de actieve antenne zitten. Onder andere de lage banden (700, 800 & 900MHz), 2100MHz en 2600MHz FDD. Maar wie goed kijkt ziet dat de vier middelste kabels onderin de passieve antenne dubbel zijn gelabeld. Dat betekent dat 2100MHz en 2600MHz FDD hier gecombineerd in de antenne gaat. De vier buitenste poorten zijn dus nog een andere frequentie. Hoewel de paarse labelkleur vanaf de grond niet was te zien is het vermoeden dat hier 1400MHz op is aangesloten, in een 4T configuratie. Gezien de dichte bebouwing in de binnenstad van Zwolle is de inzet van deze band niet onlogisch. Op het moment van schrijven heeft T-Mobile al meerdere 1400MHz locaties uitgerold, maar staat deze nieuwe frequentieband nog nergens aan.

Naast het vermoeden dat deze site 1400MHz heeft gekregen is er nog iets bijzonders. Net zoals we al hadden gevonden in het artikel over de T-Mobile 1400MHz uitrol, heeft deze site ook TM4 op de lage 4G-frequentiebanden (800MHz en 900MHz). Dat betekent dat T-Mobile op deze locatie gebruik maakt van de nieuwe Huawei RRU5512t. In tegenstelling tot de Huawei RRU5509t die we tot nu toe overal hebben gezien heeft de nieuwe RRU5512t een volledige 4T4R configuratie voor alle banden, waar de RRU5509t maar 2T4R heeft. Dit betekent dat 4x4 Mimo kan worden ingezet op deze banden voor extra capaciteit. Deze extra capaciteit is vooral op de 700MHz band voor 5G heel erg welkom doordat in Nederland het 3500MHz spectrum nog niet beschikbaar is.

De straalverbinding die te zien is op de foto gaat naar het winkelcentrum Maagjesbolwerk. Dit is een 80GHz straalverbinding, die meerdere Gigabits aan capaciteit heeft. In het winkelcentrum is indoordekking aanwezig. Indoordekking heeft over het algemeen een volledig eigen BTS, maar dat hoeft niet. In dit geval wordt gebruik gemaakt van een remote cell constructie. In het winkelcentrum hangen alleen maar twee RRUs, voor 1800MHz en 2100MHz, en dus geen BTS. De CPRI-verbinding tussen RRU en BTS gaat over de straalverbinding naar deze site aan het Gasthuisplein. De indoordekking wordt dan in feite gezien als een vierde sector aan deze site. Dat betekent dus ook dat de frequentiebanden die niet indoor aanwezig zijn kunnen worden gecombineerd vanaf de site aan het Gasthuisplein. Voor zover bij ons bekend gebruikt T-Mobile deze constructie op enkele tientallen locaties in Nederland.

De exacte configuratie van deze site is als volgt:

FrequentiebandRRU TypeConfiguratieInzet
700MHz
800MHz
900MHz
Huawei RRU 5512t4T4R5G
4G
2G/3G/4G
1400MHzHuawei RRU 53014T4G (Nog niet actief)
1800MHzHuawei RRUe 5972 (AAU 5972)8T8R4G
2100MHzHuawei RRU 59044T4R3G/4G
2600MHz FDDHuawei RRU 53014T4R4G
2600MHz TDDHuawei RRU 32798T8R4G

Deze site heeft op dit moment de zwaarste configuratie die ik heb gezien bij T-Mobile in het hele land. De toevoeging van 2600MHz FDD, 1400MHz en de inzet van 4x4 Mimo op de lage banden zorgt ervoor dat deze site in totaal meer dan2Gbps capaciteit heeft per sector. Op dit moment zijn er echter nog bijna geen telefoons die 4x4 Mimo op de lage banden kan gebruiken. De Sony Xperia 1 is de enige bij ons bekende telefoon die dit ondersteunt.

Ook KPN en Vodafone hebben op dit dak zware configuraties staan. Vodafone heeft een layout met de lage banden, 4T4R 1800MHz, 2T2R 2100MHz en 4T4R 2600MHz. KPN heeft hier een type 3 Huawei locatie staan, wat inhoudt dat ze 8x8 Mimo ondersteunen op 1800MHz en 2100MHz, en dat ze een 64T64R massive Mimo antenne gebruiken voor 2600MHz TDD.

De nieuwe T-Mobile site met de type 3 KPN site.De nieuwe T-Mobile site met de type 3 KPN site.

Zoals altijd weer bedankt voor de positieve reacties op dit maandelijkse artikel. Heb je vragen of suggesties? Laat het ons weten!

Reageer

T-Mobile bouwt een mobiel netwerk op de noordzee


Afgelopen maandag werd bekend dat de verdeling van de 700MHz band op zee was afgerond door middel van een veiling. In de zomer van 2020 is het 700MHz spectrum op land al geveild. Dit spectrum mag alleen op land gebruikt worden, en tot 24 kilometer uit de kust. Voor het gebied verder dan 12Nm uit de kust is een aparte vergevingsprocedure. Aanvankelijk was het plan om dit spectrum te verdelen met een 'Verdeling Op Afroep' (VOA) procedure.

Een aparte procedure voor spectrum op zee is bijzonder. In het verleden werd al het spectrum in één keer geveild voor het hele Nederlandse grondgebied. Op het vaste land en in de zee. Voor het 700MHz spectrum is hiervan afgeweken. De exacte reden hiervoor is onbekend. Mogelijk heeft Tampnet hierop aangedrongen omdat dit bedrijf bezig is een netwerk te bouwen dat vrijwel de hele Noordzee dekt, ook buiten Nederlandse wateren.

Er waren 3 blokken van 2x 10MHz beschikbaar. Geïnteresseerde bedrijven konden zich inschrijven om een vergunning te krijgen. Het ligt voor de hand dat alle vergunninghouders voor de 700MHz band op het vaste land zich hiervoor hebben ingeschreven. Dat zijn dus T-Mobile, KPN en Vodafone. Doordat meer dan drie partijen geïnteresseerd waren werd hiervoor dus toch een veilingsprocedure opgestart. Uiteindelijk zijn T-Mobile en Tampnet winnaar geworden van deze veiling, waarbij T-Mobile 1 blok van 2x10MHz heeft gekregen, en Tampnet twee blokken van 2x10MHz.

Tot nog niet zo lang geleden was je op zee aangewezen op een satellietverbinding, een zwak mobiel signaal vanaf het land of private netwerken van bedrijven die op zee actief zijn. Recent is daar verandering in gekomen door het activeren van de eerste offshore locatie van T-Mobile, en door de lease overeenkomst van Tampnet met KPN. Tampnet is een bedrijf wat zich richt op de offshore industrie, met een mobiel netwerk dat een groot deel van de Noordzee dekt. Tampnet had tot nu toe geen eigen spectrum in de Nederlandse Noordzee, maar maakt gebruik van het KPN spectrum door middel van lease.

Tampnet biedt met dit geleaste spectrum een privaat LTE en 2G netwerk aan in het verre noorden, met sites geplaatst op boorplatformen. Deze zijn niet allemaal zichtbaar op de Antennekaart doordat deze buiten het bereik van het Antenneregister liggen. Vodafone heeft geen enkel opstelpunt op de Noordzee.

Het Tampnet netwerk is dus ook niet zomaar toegankelijk voor Nederlandse klanten. Gebruik maken van dit netwerk brengt extra roamingkosten met zich mee. Als klant van T-Mobile (dus ook als klant bij Ben, Tele2 of Simpel) kun je wel zonder extra kosten verbinden met het offshore netwerk van T-Mobile. Het gebruik is dan gewoon binnen de bundel.

In samenwerking met T-Mobile laten we zien hoe je onder zulke extreme omstandigheden een netwerk opbouwt waarmee een groot deel van de Noordzee wordt gedekt. Aan de uitrol zijn vele maanden, soms wel meer dan 1 jaar, aan planning, ontwerp en bouw vooraf gegaan.

T-Mobile heeft op dit moment zes locaties gepland op de zee, waarvan één al in 2020 is geactiveerd. De eerste locaties staan op transformatorplatforms van netbeheerder TenneT. Deze platforms staan in de noordzee bij de te bouwen windmolenparken. Alle windmolens zijn aangesloten op zo'n transformatorplatform, welke met een hoogspanningskabel is verbonden met het hoogspanningsnetwerk op het vaste land. De eerste is inmiddels actief, namelijk op platform Borssele Beta.

De plaatsing van trafoplatform Borssele Beta, met T-Mobile antennes.De plaatsing van trafoplatform Borssele Beta, met T-Mobile antennes.

Hierboven zie je een foto van de plaatsing van Borssele Beta. In de mast linksboven zie je 2 sectorantennes van T-Mobile hangen. Bij het aanleggen van de hoogspanningskabels vanaf het land naar het trafoplatform zijn ook glasvezelkabels aangelegd. Deels voor de procesbesturing van TenneT zelf, maar ook voor sensoren zoals bijvoorbeeld weer- en windmetingen. T-Mobile gebruikt in dit geval ook een aantal glasvezels voor het mobiele netwerk.

Naast Borssele Beta heeft T-Mobile ook sites gepland op platformen Hollandse kust-zuid Beta, Hollandse kust-noord Alpha, Hollandse kust-west, IJmuiden Ver en het trafoplatform bij windpark "Ten noorden van de Waddeneilanden". Deze geplande locaties zijn inmiddels ingetekend op de Antennekaart.

Het eerstvolgende platform die worden geplaatst zijn Hollandse kust-zuid Beta en Hollandse kust-noord Alpha. In Stellendam is een proefopstelling voor alle apparatuur die op het trafoplatform gemonteerd moet worden. Na de montage wordt alles gedocumenteerd en vervolgens weer in zijn geheel ontmanteld. Alle apparatuur wordt dan vervoerd naar Dubai, waar platform Hollandse kust-zuid Beta wordt gebouwd. Daar monteert de aannemer alle apparatuur op de mast op het daadwerkelijke platform. Dit platform wordt vervolgens per schip vervoerd naar de Noordzee, waar hij op zijn voet wordt gezet.

Een aantal weken geleden stond op de proefopstelling in Stellendam alles klaar zoals het ook op het platform geplaatst gaat worden. We reizen daarom af naar Stellendam om de gemonteerde T-Mobile site te bekijken.

De T-Mobile antennes op de proefopstelling voor Hollandse kust-zuid Beta.De T-Mobile antennes op de proefopstelling voor Hollandse kust-zuid Beta.

Het valt meteen op dat T-Mobile hier voor een layout met 4 sectoren kiest. Een ander opvallend punt is dat ze niet één maar twee antennes per sector gebruiken. Dit is om een stukje redundantie te creëeren. Per antenne hangen twee RRUs. Een Huawei 5509t voor 2T4R 700/800/900MHz en een Huawei 5502 voor 4T4R 1800MHz en 2100MHz. Dit zijn dezelfde antennes en zenders als op land worden gebruikt. Door de dubbele antennes en RRUs per sector kan het netwerk in de lucht blijven wanneer een kabel stukwaait, een zender uitvalt of een antenne stukgaat. Door de lastige omstandigheden is het erg moeilijk om apparatuur te vervangen, of om zelfs een monteur te sturen.

Alle frequenties die we op land gewend zijn worden hier ingezet. De enige uitzondering was tot op heden de 700MHz band, die vandaag na de veiling is geactiveerd. Doordat deze band apart moest worden vergeven mocht deze pas worden ingezet als T-Mobile een vergunning heeft die geldig is op zee. Dit is nu dus geregeld. Doordat er twee antennes per sector hangen kan in een normale situatie op alle frequenties 4x4 Mimo worden gebruikt. Dus ook op de lage banden. De 'reserve' zenders moeten altijd aan staan om schade te voorkomen. Daarom is het dus beter om deze ook permanent te gebruiken, zodat de zenders in topconditie blijven.

De T-Mobile antennes op de proefopstelling voor Hollandse kust-zuid Beta.De T-Mobile antennes op de proefopstelling voor Hollandse kust-zuid Beta.

Door de grote kans op bliksemontladingen zijn alle kabels, antennes en zenders uitgebreid geaard, om schade te voorkomen. In deze antennes zijn nog 4 poorten vrij om later eventueel 2600MHz (TDD/FDD) toe te voegen, en ook het toevoegen van 1400MHz is een optie. Ook is er ruimte voor een eventuele extra 3500MHz antenne.

Vanaf de RRUs lopen kabels naar lager in het trafoplatform. Daar hangen de basebands voor deze locatie. Daarnaast is hier voor in ieder geval 24 uur aan batterijvoeding aanwezig voor het eventueel uitvallen van de netspanning. De apparatuur wordt hier aangesloten op de glasvezelverbinding naar het land, waar wordt verbonden met het vaste netwerk van T-Mobile. Het offshore opstelpunt is dus een integraal onderdeel van het landnetwerk.

Door de weinige obstructies op zee en speciale instellingen voor de toekenning van bandbreedte op het netwerk is het signaal van deze locatie in een straal van zo'n tachtig kilometer bruikbaar. Daardoor kan met een klein aantal locaties een groot gebied worden gedekt.

Deze proefopstelling zendt niet. De apparatuur wordt allemaal weer ontmanteld en vervoerd naar Dubai. Aan het einde van 2021 zal deze locatie dan definitief in gebruik worden genomen. Een jaar later, in 2022, zal een soortgelijke locatie in gebruik worden genomen bij Hollandse kust-noord Alpha. De drie andere geplande locaties zullen daarna volgen. De kans dat je op land met deze locaties kan verbinden is erg klein, omdat het vaste netwerk daar vrijwel altijd een sterker signaal heeft. Toch kunnen sommige gebruikers op het strand van Walcheren bij Westkapelle hier wel al gebruik van maken.

We zullen jullie op de hoogte houden van de ontwikkelingen van het offshore netwerk van T-Mobile. Het is een erg mooie manier om het netwerk uit te breiden naar de noordzee, wat ondanks de extreme omstandigheden goed is gelukt. Heb je aanvullende vragen? Je bent zoals gebruikelijk meer dan welkom om onder dit artikel in de reacties, of op het forum je vraag te stellen.

De Striptekenaar Almere - Mast van de maand April 2021


De maand April is alweer voobij, tijd voor een nieuwe mast van de maand. Iets later dan gebruikelijk laten we je weer een mast zien die technisch interessant is of een bijzondere geschiedenis heeft. Bij deze editie is allebei het geval. Vorige maand lieten we al zien dat Vodafone een nieuwe layout heeft die ze op recente nieuwe locaties gebruiken. Maar er is nog een tweede nieuwe layout waar alle frequenties waarvoor Vodafone een vergunning heeft wordt ingezet. Hiervoor zijn we aan de Striptekenaar in het noord-oosten van Almere.

We kijken deze maand niet alleen naar wat de huidige situatie is, maar ook wat de geschiedenis van de mast is. In de zomer van 2019 is deze mast nieuw gebouwd en sinds dat moment was Vodafone de enige gebruiker. Vodafone heeft toen gekozen voor een opstelling waarbij 4G wordt uitgezonden op 800MHz, 1800MHz en 2600MHz. Met de uitschakeling van 3G van begin 2020 in het vooruitzicht is deze frequentie hier helemaal overgeslagen.

De oude layout van VodafoneDe oude layout van Vodafone

Hierboven zie je een foto van de oude opstelling, zoals deze in 2019 geplaatst is. De kwaliteit van de foto is wat minder, maar de belangrijkste dingen zijn te zien. De grote bovenste RRU is voor 900MHz, met daaronder een 4T4R RRU voor 1800MHz. De kleine bovenste RRU is voor 800MHz, met daaronder een 4T4R RRU voor 2600MHz. Het gebruikte type antenne is de Huawei AOC4518R0v06. Dit type antenne gebruikt Vodafone al langer. Vooral voor locaties met 2600MHz, maar ook op locaties zonder 2600MHz zie je dit type antenne af en toe hangen.

In de linker antenne is te zien dat 2 poorten vrij zijn aan de zijkant. Deze kunnen worden gebruikt voor een lage frequentieband. Ook zijn voorin de antenne nog 2 poorten vrij. Dit zijn de enige poorten die 1400MHz ondersteunen. Vodafone heeft hier antennes gebruikt met 3x2 poorten voor de lage banden. Hierdoor kunnen ze 3 losse RRUs gebruiken voor 700MHz, 800MHz en 900MHz. De exacte layout zie je hieronder. Rode poorten zijn voor de lage frequentiebanden, en gele poorten voor de hoge banden.

Layout van de AOC4518R0v06 (Bron: Huawei)Layout van de AOC4518R0v06 (Bron: Huawei)

Tot zover de setup van vroeger. Begin 2021 heeft Vodafone hier volgens de antennekaart 700MHz, 1400MHz en 2100MHz toegevoegd. Toen ik in de buurt was ben ik dus weer gaan kijken naar wat het is geworden.

De nieuwe layout van VodafoneDe nieuwe layout van Vodafone

Tot mijn verbazing waren de poorten die we hierboven '1400MHz-ready' hebben genoemd nog steeds vrij, terwijl hier wel 1400MHz actief is. Maar er is nog iets veranderd. Er is een hoge frequentieband aangesloten op de poort waar vorig jaar nog een lage frequentieband in zat. Vodafone heeft bij deze mast dus nieuwe antennes opgehangen. De hoeveelheid poorten is gelijk, maar ze hebben een antenne met 3 lage arrays en 5 hoge arrays ingewisseld voor een exemplaar met 2 lage arrays en 6 hoge arrays. De strategie was oorspronkelijk dus om een losse 2T2R 700MHz RRU bij te plaatsen op dit soort locaties. Maar door het beschikbaar komen van de nieuwe Ericsson Radio 2460, die 2T4R 700MHz, 800MHz en 900MHz in een enkele RRU ondersteunt hebben ze de plannen omgegooid. Ze hebben dus speciaal voor de 3 lage arrays de Huawei AOC4518R0v06 antenne gebruikt, maar die keuze is nu achterhaald. Ik ben daarom ook benieuwd wat er met de sites gaat gebeuren waar dit type antenne hangt.

Het nieuwe type antenne is de Huawei AOC4518R6v06. Zoals je hieronder ziet is de indeling van de aansluitingen iets veranderd.

De nieuwe layout van de AOC4518R6v06 (Bron: Huawei)De nieuwe layout van de AOC4518R6v06 (Bron: Huawei)

De hoeveelheid RRUs is nog steeds gelijk, namelijk 4 per sector. Maar van deze 4 zijn 3 vervangen. De 4T4R 1800MHz RRU is vervangen door een nieuwe 4T4R dual-band RRU met 1800MHz en 2100MHz. De twee losse 800MHz en 900MHz RRUs zijn vervangen door een triple-lowband RRU. De 2600MHz RRU is blijven hangen, en er is een RRU voor 1400MHz toegevoegd. De layout is nu als volgt:

Frequentieband RRU Type Configuratie Inzet
700MHz
800MHz
900MHz
Ericsson Radio 2479 2T4R 4G
4G
2G
1400MHz Ericsson Radio 2012 2T 4G
1800MHz
2100MHz
Ericsson Radio 4480 4T4R4G/5G
4G
2600MHz Ericsson Radio 4415 4T4R4G

Tot op vandaag is deze mast nog de enige in heel Nederland met deze configuratie. Ze hebben nog twee poorten vrij die van 1400MHz tot 2600MHz ondersteunen, maar ze hebben hier nu geen bestemming voor.

Misschien is het je wel al eens opgevallen dat Vodafone op de antennekaart bij sites met 2600MHz twee eNodeB nummers heeft staan. Dit komt doordat deze masten dusdanig veel capaciteit hebben dat een enkele baseband niet meer genoeg is. Daarom hangen er twee. De eerste baseband is dan altijd voor alle frequenties tot en met 2100MHz, en de tweede baseband is dan voor 2600MHz. Bij deze mast is die verdeling veranderd door de toevoeging van 700MHz en 1400MHz. Nu zit 700MHz, 800MHz, 1800MHz en vermoedelijk 1400MHz op de eerste baseband. 2100MHz en 2600MHz zitten op de tweede baseband. Je ziet daarom dus ook dat de antennes aan de achterkant niet één maar twee dunne kabels hebben voor het aansturen van de e-tilt. Eén kabel loopt naar de 700+800+900MHz RRU, en één kabel loopt naar de 1800+2100MHz RRU. Zo heeft elke baseband zijn eigen verbinding om de elektrische downtilt van de antenne aan te passen.

Bij deze mast kun je dus mooi zien dat de strategie van Vodafone onverwacht is veranderd wat betreft het type RRU die ze gebruiken voor de lage frequentiebanden. De toekomst zal uitwijzen wat voor effect dit heeft op de bestaande masten met dit type antenne.

Reageer